Starmer zorla evlat edinme mağdurlarından devlet adına resmen özür diledi
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 20. yüzyılın en tartışmalı sosyal politikalarından biri olarak görülen zorla evlat edinme uygulamalarının mağdurlarından devlet adına resmen özür diledi. Westminster’da yapılan tarihi açıklama, yıllardır adalet mücadelesi veren binlerce anne ve evlat edinilen çocuk için önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.
Starmer, Parlamento’daki konuşmasından önce Downing Street’te kampanya yürütücüler ve mağdurlarla bir araya gelerek onların yaşadığı acıları dinledi.
185 bin bebek annelerinden koparıldı
Resmi verilere göre 1949 ile 1976 yılları arasında İngiltere ve Galler’de yaklaşık 185 bin bebek, evlilik dışı hamile kalan annelerinden alınarak evlatlık verildi.
Dönemin toplumsal baskıları nedeniyle birçok genç kadın, dini kurumlar tarafından işletilen anne-bebek evlerine gönderildi. Belediyelerin de sürece dahil olduğu sistemde annelerin önemli bir bölümü çocuklarını kendi rızaları dışında kaybetti.
İnsan hakları savunucuları, uygulamanın binlerce ailede nesiller boyu süren psikolojik travmalara yol açtığını belirtiyor.
“Utanç verici bir dönemdi”
Hükümet, geçen ay Eğitim Bakanı Bridget Phillipson aracılığıyla özrün geleceğini duyurmuş ve yaşananları “ülke tarihinin utanç verici bir dönemi” olarak nitelendirmişti.
Parlamentonun İnsan Hakları Ortak Komitesi de 2022 yılında yayımladığı raporda, kamu kurumlarının anneleri istemedikleri evlat edinmelere zorladığını belirterek devletin resmi özür dilemesi gerektiğini vurgulamıştı.
Mağdurlar: “Yıllardır bunu bekliyorduk”
Eski İşçi Partisi milletvekili ve eski Sağlık Bakanı Ann Keen, 17 yaşındayken bebeğini zorla evlatlık vermek zorunda bırakıldığını anlatarak devlet özrünün kendisi için büyük anlam taşıdığını söyledi.
Keen, “Çocuklarımızı isteyerek vermedik. Pek çoğumuzun bebekleri habersizce elimizden alındı. Bugün üzerimizdeki utanç duygusundan kurtulacağız.” ifadelerini kullandı.
Mağdurlar ayrıca yıllarca sosyal yardım alamayacaklarının söylenerek kandırıldıklarını ve bazı annelere sütlerini kesmesi için daha sonra kanser riski taşıdığı ortaya çıkan ilaçlar verildiğini öne sürdü.
Özrün ardından destek çağrısı
Avam Kamarası Eğitim Komitesi Başkanı Helen Hayes, devlet özrünün önemli olduğunu ancak tek başına yeterli olmayacağını söyledi.
Hayes, hükümetin mağdurlara psikolojik destek, danışmanlık hizmetleri ve uzun vadeli yardım programları konusunda da somut adımlar atması gerektiğini belirterek, “Bugünkü özür önemli bir kilometre taşı ancak yalnızca ilk adım.” değerlendirmesinde bulundu.
Diğer ülkeler daha önce özür dilemişti
İngiltere’deki resmi özür, Galler ve İskoçya yönetimlerinin üç yıl önce benzer açıklamalar yapmasının ardından geldi. Kuzey İrlanda’da ise kamu soruşturmasının tamamlanmasının ardından benzer bir devlet özrü yapılması bekleniyor.
Önceki Muhafazakâr hükümet ise 2023 yılında kadınlara yönelik muameleden dolayı “toplum adına üzgün” olduğunu açıklamış ancak devletin uygulamaları doğrudan desteklemediğini savunarak resmi özür dilemeyi reddetmişti.
Starmer’ın açıklamasıyla birlikte İngiltere, onlarca yıl boyunca tartışılan bu tarihi uygulama nedeniyle ilk kez devlet düzeyinde açık ve resmi bir özür vermiş oldu.
