Londra’da ilk sürücüsüz taksiler yolcu taşımaya başladı
Londra’da ilk kez otonom sürüş teknolojisine sahip taksiler ücretli yolcu taşımaya başladı. İngiliz teknoloji şirketi Wayve’nin araçları Uber uygulamasına eklendi. İlk aşamada yalnızca 15 araç hizmet verirken, araçlarda gerektiğinde kontrolü devralacak lisanslı bir güvenlik sürücüsü bulunacak.
Uber uygulamasından çağrılabilecek
Londra’da ulaşım sektöründe önemli bir adım atıldı. Wayve tarafından geliştirilen otonom araçlarla yapılan yolculuklar perşembe günü itibarıyla Uber uygulamasına dahil edildi.
Böylece Londralılar ilk kez uygulama üzerinden kendi kendine hareket edebilen bir taksi çağırabilecek. Ancak ilk aşamada bu araçlardan birine denk gelme ihtimali oldukça düşük olacak.
Şimdilik yalnızca 15 otonom araç lisanslandı. Başkentte 100 binden fazla özel kiralık aracın bulunduğu düşünüldüğünde robotaksiler filonun çok küçük bir bölümünü oluşturuyor. Buna karşılık yaklaşık 100 bin Uber kullanıcısının otonom araçlarla yolculuk yapmak için kayıt yaptırdığı belirtiliyor.
Direksiyonda yine insan bulunacak
Araçlar kendi kendine hareket edebilse de henüz tamamen sürücüsüz olmayacak. Her otomobilin ön koltuğunda lisanslı bir sürücü bulunacak ve gerektiğinde aracın kontrolünü devralabilecek.
Transport for London (TfL), geçen ay Uber ve Wayve’nin modifiye edilmiş Ford Mustang araçlarına özel kiralık araç lisansı vermişti. Mevcut düzenlemeler kapsamında araçların güvenlik sürücüsü gözetiminde çalışması gerekiyor.
Tamamen sürücüsüz ticari hizmet için ise ayrı bir düzenleyici süreçten onay alınması gerekiyor. Bu sürecin Driver and Vehicle Standards Agency (DVSA) üzerinden yürütülmesi bekleniyor. Güvenlik sürücüsü bulunmayan tam otonom hizmetin 2026 yılı içerisinde başlamasının ise artık düşük ihtimal olduğu değerlendiriliyor.
Londra Avrupa için kritik pazar
Londra’daki başlangıç, teknoloji şirketlerinin Avrupa’daki robotaksi yarışında önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Başkent, şirketlerin Avrupa genelinde genişlemesi açısından stratejik bir pazar olarak değerlendiriliyor.
Uber ve Wayve’nin yanı sıra Google çatısı altındaki Waymo ile Çinli Baidu da Londra’da otonom araç teknolojilerini test ediyor.
Wayve CEO’su ve kurucu ortağı Alex Kendall, şirketin “AI Driver” teknolojisini ilk kez halka açmaktan gurur duyduklarını söyledi. Kendall, Londra’yı “dünyanın en karmaşık sürüş ortamlarından biri” olarak nitelendirdi.
Wayve harita yerine yapay zekâya güveniyor
Wayve’nin teknolojisini rakiplerinden ayıran en önemli özelliklerden biri kullanılan sistem. Şirketin otonom sürüş teknolojisi, bazı rakiplerinin kullandığı ayrıntılı haritalandırma yönteminden ziyade yapay zekâ tabanlı bir öğrenme modeline dayanıyor.
Kendall, teknolojinin halen gelişme aşamasında olduğunu kabul ederken gelecekte araçlarda güvenlik sürücüsünün de bulunmayacağını belirtti. Ancak bunun ne zaman gerçekleşeceğine ilişkin kesin tarih vermedi.
Wayve ayrıca seri üretime daha uygun araçlara geçmeye hazırlanıyor. Şirketin teknolojisinin yeni Nissan Leaf robotaksilerinde kullanılması planlanıyor. Tam sürücüsüz hizmete geçilebilmesi için yeni platformun güvenlik testlerinin tamamlanması ve gerekli düzenleyici izinlerin alınması gerekiyor.
Yolcu isterse sürücünün müdahalesini isteyebilecek
Robotaksiler normal Uber araçları gibi uygulama üzerinden çağrılacak ve uygulama kullanılarak açılabilecek.
Yolculuk başlangıcında araçtaki güvenlik sürücüsü, sistemin nasıl çalıştığını yolcuya açıklayacak. Ardından sürücünün yolculuk boyunca konuşmaması planlanıyor. Ancak yolcu kendisini rahatsız hissederse sürücüden aracın kontrolünü devralmasını isteyebilecek.
Uber: Zamanla daha güvenli ve ucuz olabilir
Uber’in otonom mobiliteden sorumlu yöneticisi Sarfraz Maredia, Londra’daki başlangıcı önemli bir kilometre taşı olarak değerlendirdi.
Maredia’ya göre otonom araçların uzun vadede tüketiciler açısından hem daha güvenli hem de daha ucuz hale gelme potansiyeli bulunuyor. Ancak mevcut aşamada otonom araç işletmenin geleneksel sürücülü yolculuklardan daha ucuz olmadığını da kabul etti.
Uber, Avrupa’daki ilk ticari robotaksi hizmetlerinden birini bu yaz Hırvatistan’ın başkenti Zagreb’de başlatmıştı. Londra’da olduğu gibi Zagreb’deki araçlarda da güvenlik amacıyla insan sürücü bulunuyor.
Sürücülerin geleceği tartışılıyor
Robotaksilerin yaygınlaşması, taksi ve özel kiralık araç sürücülerinin geleceği konusunda da tartışmaları beraberinde getiriyor.
Uber yönetimi, insan sürücüler ile otonom araçların uzun süre aynı platformda birlikte çalışabileceğini savunuyor. Şirket, Londra’daki pazarın büyümeye devam etmesi nedeniyle robotaksilerin kısa vadede insan sürücülerin yerini tamamen almasını beklemediğini belirtiyor.
Sendikalar ise daha temkinli. GMB sendikasından David McMullen, yüz binlerce kişinin geçimini araç kullanarak sağladığına dikkat çekerek sürücüsüz araçların yaygınlaştırılmasının sosyal ve ekonomik sonuçlarının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
İngiltere hükümetinden destek
İngiltere Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander ise Londra’daki uygulamayı ulaşımın geleceği açısından “önemli bir dönüm noktası” olarak değerlendirdi.
Alexander, İngiliz teknolojisinin yolculara daha fazla seçenek sunduğunu ve Wayve’nin çalışmalarının İngiltere’nin otonom ulaşım teknolojilerindeki konumunu güçlendirdiğini belirtti.
Londra’da başlayan sınırlı hizmetin başarılı olması ve gerekli yasal izinlerin alınması halinde, önümüzdeki dönemde robotaksi sayısının artırılması ve nihayetinde güvenlik sürücüsü bulunmayan tamamen otonom taksilerin hizmete alınması hedefleniyor.
