İngiltere’de Tıp Tarihine Geçen Operasyon: 19 Yaşındaki Gence Testis Dokusu Nakledildi
İngiltere’de doktorlar, kemoterapi nedeniyle sperm üretme yeteneğini kaybeden 19 yaşındaki bir gence, daha önce dondurularak saklanan kendi testis dokusunu nakletti. Birleşik Krallık’ta ilk kez gerçekleştirilen operasyon, çocukluk döneminde kanser veya ciddi hastalıklar nedeniyle kemoterapi gören erkeklerin gelecekte biyolojik çocuk sahibi olabilmeleri açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
İngiltere’de Bir İlk Gerçekleştirildi
İskoçya’nın Edinburgh kentinde Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) bünyesinde görev yapan doktorlar, erkeklerde doğurganlığın korunmasına yönelik önemli bir cerrahi müdahaleye imza attı.
19 yaşındaki bir hastaya, üç yıl önce dondurularak saklanan kendi testis dokusu yeniden nakledildi. Ağustos 2026’da gerçekleştirilen operasyonun Birleşik Krallık’ta ilk, dünya genelinde ise bildirilen ikinci uygulama olduğu açıklandı.
Operasyonun temel amacı, kemoterapi nedeniyle zarar gören sperm üretim mekanizmasını yeniden harekete geçirmek.
Ancak doktorlar, işlemin başarılı olup olmadığının henüz bilinmediğini ve sonuçların önümüzdeki aylarda yapılacak testlerle değerlendirileceğini vurguluyor.
Kemoterapi Sonrası Sperm Üretimi Durdu
Kimliğinin açıklanmasını istemeyen genç hasta, üç yıl önce ciddi bir kan hastalığı nedeniyle kemoterapi tedavisi gördü.
Tedavi başlamadan önce doktorlar, ileride doğurganlığını koruyabilmek amacıyla hastanın testis dokusundan örnek alarak dondurdu.
Kemoterapi, bazı hastalarda sperm üretiminden sorumlu hücrelere kalıcı zarar verebiliyor. Bu durum özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde tedavi gören erkeklerde ilerleyen yaşlarda kısırlığa yol açabiliyor.
Tedavisinin üzerinden üç yıl geçen genç hastanın yapılan testlerinde menisinde sperm bulunmadığı belirlendi.
Bunun üzerine doktorlar, daha önce saklanan testis dokusunu yeniden vücuduna nakletmeye karar verdi.
Dondurulan Doku Yeniden Sperm Üretebilir mi?
Yeni yöntemde kullanılan testis dokusu, sperm üretiminden sorumlu spermatogonyal kök hücreleri içeriyor.
Bu hücreler, ergenlik döneminden itibaren sperm üretiminde temel rol oynuyor.
Doktorlar, nakledilen dokunun yeniden işlev kazanarak canlı ve kullanılabilir sperm üretmesini umut ediyor.
Özellikle ergenlik öncesindeki erkek çocuklar açısından bu yöntem büyük önem taşıyor. Çünkü yetişkin erkeklerde sperm dondurma işlemi yaygın olarak uygulanabilirken, henüz sperm üretmeye başlamamış çocuklarda bu seçenek bulunmuyor.
Testis dokusunun önceden dondurulması, gelecekte doğurganlığın korunması için alternatif bir yöntem oluşturabilir.
Genç Hastadan Duygusal Açıklama
Operasyonun ardından konuşan 19 yaşındaki hasta, uzun süredir çocuk sahibi olamama ihtimaliyle yaşadığını anlattı.
Her zaman kendi biyolojik çocuklarının olmasını istediğini belirten genç, bir dönem bunun mümkün olmayacağını kabullenmeye başladığını söyledi.
Yeni operasyonun kendisine gelecek için gerçek bir umut verdiğini ifade eden hasta, tedavinin başarılı olup olmayacağının henüz bilinmediğini de kabul etti.
Genç hasta, araştırmaya katılmasının benzer durumdaki diğer çocuklara ve gençlere de gelecekte umut olmasını istediğini belirterek sağlık ekibine teşekkür etti.
Edinburgh Üniversitesi On Yıldır Araştırıyor
Operasyon, Edinburgh Üniversitesi tarafından yaklaşık on yıldır sürdürülen bilimsel çalışmaların sonucunda gerçekleştirildi.
NHS Lothian bünyesindeki sağlık ekiplerinin uyguladığı nakil, Children with Cancer UK kuruluşunun mali desteğiyle hayata geçirildi.
Edinburgh Üniversitesi Yenilenme ve Onarım Enstitüsünden Profesör Rod Mitchell, bu gelişmenin doğurganlığı etkileyen tedaviler gören erkek çocuklar için önemli bir adım olduğunu söyledi.
Mitchell, araştırma programının on yıl önce kemoterapi öncesinde çocuklardan testis dokusu alınarak saklanması amacıyla başlatıldığını hatırlattı.
O dönemde dokuları dondurulan bazı hastaların artık yetişkinliğe ulaştığını ve doğurganlık seçeneklerini değerlendirmek üzere yeniden sağlık merkezlerine başvurduğunu belirtti.
Dünyada Binlerce Hastanın Dokusu Saklanıyor
Edinburgh Üniversitesinin açıkladığı verilere göre, Birleşik Krallık’ta 1.200’den fazla hastanın testis dokusu gelecekte kullanılmak üzere saklandı.
Dünya genelinde ise bu sayı 3.100’ü aşmış durumda.
Mayıs 2026’da yayımlanan başka bir vakada, çocukluk döneminde kemoterapi öncesinde dondurulan testis dokusu 16 yıl sonra yeniden nakledilen bir erkekte sperm üretiminin gerçekleştiği bildirilmişti.
Bu gelişme, yöntemin potansiyelini gösteren önemli örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Sonuçlar Önümüzdeki Aylarda Belli Olacak
NHS Lothian Tıbbi Direktörü Tracey Gillies, gerçekleştirilen operasyonu çocukların gelecekteki doğurganlığını korumaya yönelik önemli bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.
Gillies, hastaya ve ailesine bilimsel araştırmalara sağladıkları katkı nedeniyle teşekkür etti.
Uzmanlar, yeni yöntemin henüz deneysel aşamada bulunduğuna dikkat çekiyor. Nakledilen dokunun sperm üretip üretmeyeceği önümüzdeki aylarda yapılacak incelemelerle belirlenecek.
Operasyonun başarılı olması halinde, özellikle çocukluk döneminde kanser tedavisi gören erkeklerin ileride biyolojik çocuk sahibi olabilmeleri için yeni bir tedavi seçeneğinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceği belirtiliyor.
