Andy Burnham: “Başbakan olursam kiraları ve faturaları düşüreceğim”
İngiltere’de başbakanlık için adı geçen Andy Burnham, parlamentoya dönüşünün ardından verdiği ilk kapsamlı röportajda, yaşam maliyeti krizini hafifletmeye yönelik kapsamlı bir ekonomik reform paketi hazırladığını açıkladı. Enerji, su, ulaşım ve konut maliyetlerini hedef alan Burnham, hem vatandaşların hem de işletmelerin üzerindeki ekonomik baskıyı azaltmayı amaçlayan politikalarla dikkat çekti.
Yaşam maliyetini düşürme sözü
LBC’ye konuşan Burnham, başbakan olması halinde ilk önceliğinin artan yaşam maliyetleriyle mücadele olacağını söyledi. İngiliz halkının temel ihtiyaçlar için gereğinden fazla ödeme yaptığını belirten Burnham, hükümetin piyasaya daha fazla müdahale ederek vatandaşların cebindeki yükü hafifletmesi gerektiğini savundu.
Hazırlanacak acil ekonomik paketin; enerji, su, ulaşım ve konut gibi temel alanlarda fiyat baskısını azaltacak düzenlemeleri içermesi bekleniyor.
Kiralar dondurulabilir
Burnham’ın müttefikleri tarafından hazırlanan öneriler arasında özel sektör kiralarının bir yıl süreyle dondurulması da bulunuyor. Bu adımın özellikle büyük şehirlerde kira artışlarından etkilenen milyonlarca kiracıya önemli bir rahatlama sağlaması hedefleniyor.
Bunun yanı sıra enerji faturalarındaki yeşil vergilerin kaldırılması ve maliyetlerin genel vergiler yoluyla finanse edilmesi de değerlendirilen seçenekler arasında yer alıyor.
İşletmelere vergi indirimi planı
Burnham, şehir merkezlerindeki küçük işletmeleri desteklemek amacıyla işyeri vergilerinde indirime gidilebileceğini açıkladı. Bu indirimin finansmanı ise şehir dışındaki büyük lojistik merkezleri, depolar ve büyük ticari projelerden alınacak daha yüksek emlak vergileriyle sağlanabilir.
Özellikle restoranlar, kafeler, barlar ve bağımsız esnafların bu düzenlemeden faydalanması hedefleniyor.
Su, enerji ve ulaşımda daha fazla kamu kontrolü
Eski Sağlık Bakanı olan Burnham, özelleştirmelerin vatandaşın lehine işlemediğini savunarak su, enerji ve ulaşım sektörlerinde kamu kontrolünün artırılmasını istedi.
Burnham, daha güçlü kamu denetimi sayesinde faturaların zaman içerisinde düşürülebileceğini ve işletmelerin de daha düşük maliyetlerle faaliyet gösterebileceğini belirtti.
16-18 yaş grubuna ücretsiz otobüs
Seçim vaatleri arasında dikkat çeken bir diğer başlık ise 16-18 yaş arasındaki gençlere ücretsiz otobüs ulaşımı sağlanması oldu.
Burnham, eğitim ve istihdama erişimin kolaylaştırılması için ulaşımın gençler açısından ücretsiz hale getirilmesinin sosyal eşitlik açısından önemli olduğunu ifade etti.
Borçlanma kurallarını bozmayacak
Ekonomik vaatlerinin mali disiplini bozmayacağını vurgulayan Burnham, hükümetin borçlanma kurallarına bağlı kalacağını söyledi.
“Hazine’de çalıştım, Sağlık Bakanlığı yaptım. Kamu maliyesi konusunda disiplinsiz davranmayacağım.” diyen Burnham, tüm vaatlerin sürdürülebilir finansman modelleriyle hayata geçirileceğini belirtti.
Uzmanlardan temkinli değerlendirme
Ekonomi uzmanları ise özellikle su ve enerji sektörlerinin yeniden kamu kontrolüne alınmasının yüksek yatırım maliyetleri gerektirdiğine dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bu adımların tüketici faturalarını kısa vadede düşürmesi garanti değil.
Ayrıca sermaye kazanç vergisinin artırılması gibi bazı finansman önerilerinin beklenen gelir artışını sağlamayabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
Manchester merkezli yeni yönetim anlayışı
Burnham, Londra merkezli yönetim anlayışını değiştirmeyi hedeflediğini de açıkladı. Başbakan olması halinde çalışma zamanının bir kısmını Manchester’da geçireceğini söyleyen Burnham, “No 10 North” adını verdiği yeni yönetim merkezini Manchester Piccadilly yakınında kurulacak dijital kampüste oluşturmayı planlıyor.
Bu adımla Westminster’ın yetkilerinin ülkenin diğer bölgelerine daha fazla devredilmesi ve karar alma süreçlerinin merkezileşmeden uzaklaştırılması amaçlanıyor.
Anketler Burnham’ın ekonomik söylemine destek veriyor
Kamuoyu araştırmaları, Burnham’ın yaşam maliyetine odaklanan ekonomik söylemlerinin seçmen nezdinde karşılık bulduğunu gösteriyor. Persuasion UK tarafından yapılan araştırmaya göre İşçi Partisi’nin bu politikalarla seçime girmesi halinde mevcut tabloya kıyasla yüzlerce ilave milletvekilliği kazanabileceği öngörülüyor.
Burnham, “Britanya’nın nefes almaya ihtiyacı var. İnsanların cebine daha fazla para koyma konusunda ciddi olmalıyız.” sözleriyle ekonomik vizyonunun temel hedefini özetledi.
