Başbakan Burnham’dan İlk Ekonomik Hamle: Elektrik Faturalarında Vergi İndirimi
İngiltere’nin yeni Başbakanı Andy Burnham, göreve başlamasının ikinci gününde ilk büyük ekonomik adımını attı. Hükümet, Ekim ayından itibaren elektrik faturalarındaki KDV yükünü azaltacak 850 milyon sterlinlik vergi indirimi paketini açıkladı. Bu düzenlemeyle hanelerin yıllık ortalama 45 sterlin tasarruf etmesi hedefleniyor.
Yaşam Maliyeti Krizine İlk Müdahale
Burnham, seçim kampanyasında sıkça dile getirdiği “insanlara nefes aldırma” vaadini hayata geçirmeye başladığını belirterek, enerji faturalarındaki vergi indiriminin vatandaşların cebine doğrudan katkı sağlayacağını söyledi. Yeni Maliye Bakanı John Healey ise düzenlemenin yalnızca aile bütçelerini rahatlatmayacağını, aynı zamanda enflasyon üzerindeki baskıyı da azaltacağını ifade etti.
Finansman Kaynağı Tartışma Yarattı
Hükümet, vergi indiriminin finansmanının büyük ölçüde eski Başbakan Keir Starmer döneminde planlanan Dijital Kimlik Projesi’nin iptal edilmesiyle sağlanacağını açıkladı. Ancak bu gerekçe muhalefet ve eski hükümet üyeleri tarafından sert şekilde eleştirildi.
Eski Hazine yetkilisi Darren Jones, söz konusu dijital kimlik programı için zaten bütçe ayrılmadığını savunarak, “Finanse edilmemiş bir projeyi iptal ederek yeni harcamalara kaynak yaratamazsınız” değerlendirmesinde bulundu. Bu nedenle hükümetin sonbaharda sunacağı bütçede gerçek finansman planını açıklaması gerektiğini söyledi.
Muhalefetten “Yetersiz” Eleştirisi
Liberal Demokrat Parti lideri Ed Davey, elektrik faturalarındaki vergi indiriminin olumlu bir adım olduğunu kabul etmekle birlikte bunun milyonlarca aile için yeterli olmayacağını söyledi. Davey, temel enerji tüketimine indirimli fiyat uygulanmasını öngören farklı bir destek modeli önererek hükümetin bütçeyi bir an önce açıklaması gerektiğini dile getirdi.
Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch ise hükümetin vergi artırmadan ya da daha fazla borçlanmadan bu vaatleri nasıl finanse edeceğini sorguladı. Badenoch, Burnham hükümetinin daha ilk gününde mali hesaplarının tartışmalı hale geldiğini savundu.
Kuzey İrlanda İçin Ayrı Düzenleme
Brexit sonrası uygulanan farklı vergi sistemi nedeniyle Kuzey İrlanda’da elektrik faturalarında AB KDV kuralları geçerli olmaya devam ediyor. Bu nedenle indirim doğrudan uygulanmayacak. Bunun yerine Londra hükümeti, Stormont yönetimine aynı düzeyde mali destek sağlayacak özel bir kaynak aktaracağını açıkladı.
Yeni Kabine İlk Sınavını Veriyor
Elektrik faturalarına yönelik vergi indirimi, Burnham hükümetinin ekonomik önceliklerini ortaya koyan ilk önemli karar olarak görülüyor. Yeni başbakanın ilk kabine toplantısında hem yaşam maliyetini düşürmeye yönelik yeni adımların hem de kamu maliyesine ilişkin yol haritasının ele alınması bekleniyor.
