İngiltere Yüksek Mahkemesi Fransa’ya Gönderilen Sığınmacının Geri Getirilmesine Hükmetti

İngiltere Yüksek Mahkemesi, hükümetin Fransa ile yürüttüğü “bir kişi girerse bir kişi çıkar” (one in, one out) göç anlaşması kapsamında Fransa’ya gönderilen ve insan ticareti mağduru olduğu değerlendirilen bir sığınmacının İngiltere’ye geri getirilmesine karar verdi. Karar, hem göç politikası hem de insan ticareti mağdurlarının hakları açısından emsal niteliği taşıyor.

Mahkeme ayrıca İçişleri Bakanlığı’nın, insan ticareti iddiaları ilk aşamada reddedilen sığınmacılara yeniden değerlendirme hakkı tanımayan yeni uygulamasını da hukuka aykırı bularak iptal etti. Yargıç Sheldon, söz konusu politika değişikliğini “hiç yürürlüğe girmemiş gibi” geçersiz saydı.

Anlaşmanın Temeli Nedir?

İngiltere ile Fransa arasında uygulamaya konulan “bir kişi girerse bir kişi çıkar” sistemi, Manş Denizi’ni küçük teknelerle yasa dışı şekilde geçen bazı göçmenlerin Fransa’ya geri gönderilmesini, buna karşılık Kuzey Fransa’da bulunan benzer sayıda sığınmacının güvenli ve yasal yollarla İngiltere’ye kabul edilmesini öngörüyor.

İngiliz hükümeti bu modelle düzensiz göçü caydırmayı hedefliyor. Yetkililer, geçen yılın aynı dönemine kıyasla küçük tekne geçişlerinde yüzde 40’ın üzerinde düşüş yaşandığını belirtse de son bir hafta içinde 1.000’den fazla kişinin Manş Denizi’ni geçmesi ve dört kişinin hayatını kaybetmesi, politikanın etkinliği konusunda tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Sudanlı Sığınmacı İçin Geri Dönüş Kararı

Mahkemenin geri getirilmesine hükmettiği kişi, Sudan’dan kaçan, işkence mağduru olduğu belirtilen ve insan ticareti mağduru olduğuna dair “makul gerekçeler” bulunan bir sığınmacı.

Söz konusu kişi, 27 Kasım 2025’te İngiltere’den Fransa’ya zorla gönderilmişti. Davada, İçişleri Bakanlığı’nın uyguladığı prosedürün hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldı ve sığınmacının İngiltere’ye geri getirilmesine karar verildi.

Mahkemeye başvuran beş kişiden biri olan Sudanlı sığınmacının kararı, benzer durumda bulunan diğer kişiler açısından da emsal oluşturabilecek nitelikte görülüyor.

Yeniden Değerlendirme Hakkı Tanındı

Kararla birlikte Fransa’ya gönderilen sığınmacılar, daha önce reddedilen insan ticareti başvurularının yeniden incelenmesini talep edebilecek.

Ancak uygulamanın pratikte nasıl işleyeceği belirsizliğini koruyor. İnsan hakları savunucuları, Fransa’ya gönderilen birçok kişinin insan kaçakçılarının tehdidi nedeniyle saklanmak zorunda kaldığını, bazılarının ise başka Avrupa ülkelerine ya da geldikleri ülkelere geri gönderilme korkusuyla Fransa’dan ayrıldığını belirtiyor.

Bu nedenle yeniden değerlendirme hakkının fiilen kullanılmasının ciddi zorluklar içerebileceği ifade ediliyor.

İkinci Dosya da Yeniden İncelenecek

Mahkemede adı geçen ikinci bir sığınmacının insan ticareti dosyasının da Fransa’da yeniden değerlendirileceği açıklandı.

Bu incelemenin olumlu sonuçlanması halinde söz konusu kişinin de İngiltere’ye geri dönmesinin önü açılabilecek.

Yüksek Mahkeme ayrıca hem İçişleri Bakanlığına hem de davacı taraflara kararın belirli bölümlerini temyize taşıma izni verdi.

Avukatlardan “Hukukun Üstünlüğü” Vurgusu

Davacı sığınmacıyı temsil eden hukuk bürosu Deighton Pierce Glynn’den Emily Soothill, kararın yalnızca müvekkili için değil, benzer durumda bulunan diğer insan ticareti mağdurları açısından da büyük önem taşıdığını söyledi.

Soothill, mahkemenin Fransa’ya gönderme kararını hukuka aykırı bulmasının, hukukun üstünlüğünün korunması açısından kritik bir gelişme olduğunu ifade etti.

Duncan Lewis hukuk bürosundan avukat Elizabeth Cole ise kararın, İngiltere-Fransa anlaşması kapsamında daha önce gerçekleştirilen sınır dışı işlemlerinin hukuka uygunluğunu ciddi biçimde sorguladığını belirterek, bunun daha fazla mağdurun İngiltere’ye dönebilmesinin önünü açabileceğini söyledi.

İçişleri Bakanlığı Temyiz Seçeneğini Değerlendiriyor

İçişleri Bakanlığı kaynakları ise mahkeme kararını ayrıntılı şekilde incelediklerini ve temyiz dahil tüm hukuki seçenekleri değerlendirdiklerini açıkladı.

Kararın kesinleşmesi halinde, “bir kişi girerse bir kişi çıkar” programı kapsamında Fransa’ya gönderilen çok sayıda sığınmacının dosyasının yeniden açılması ve yeni başvuruların gündeme gelmesi bekleniyor.