İngiltere’de İltica ve Göç Sisteminde Yapılan Değişiklikler Neler?

İngiltere hükümeti, iltica ve göç sistemini yeniden şekillendirmeyi hedefleyen kapsamlı bir reform paketini duyurdu. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood tarafından açıklanan değişiklikler hem düzenli hem de düzensiz göçü kapsayan yeni kurallar içeriyor. Hükümet, mevcut sistemi “bozuk ve sürdürülemez” olarak tanımlarken, yeni düzenlemelerle göç yönetimi üzerinde daha güçlü bir kontrol sağlanmasının amaçlandığını belirtiyor. Reform paketi kapsamında otellerde kalan 150 sığınmacı aileye gönüllü dönüş karşılığında 40 bin sterline kadar ödeme yapılması planlanıyor.

Bazı düzenlemeler yürürlüğe girerken, bazıları için istişare süreci devam ediyor.

Mülteci Statüsü Artık Geçici Olacak

Yeni düzenlemelerin en önemli başlıklarından biri mülteci statüsüne ilişkin değişiklik oldu. Önceki sistemde mültecilere beş yıl süreyle oturma izni veriliyor ve bu sürenin ardından süresiz oturum için başvuru yapılabiliyordu.

Yeni kurallara göre ise mülteci koruması verilen kişilerin statüsü her 30 ayda bir yeniden değerlendirilecek. Eğer kişinin geldiği ülkenin artık güvenli olduğu değerlendirilirse, İngiltere hükümeti bu kişileri ülkelerine geri gönderebilecek.

Ancak uzmanlara göre Sudan, Eritre ve bazı Orta Doğu ülkelerinde devam eden çatışmalar nedeniyle birçok mültecinin statüsü büyük ihtimalle korunmaya devam edecek.

Bazı Ülkeler İçin Vize Kısıtlaması

Reform paketinin bir diğer önemli maddesi ise bazı ülkelere yönelik vize kısıtlamaları oldu. Hükümet, Kamerun, Sudan, Myanmar ve Afganistan vatandaşları için öğrenci vizelerini geçici olarak durdurdu.

Ayrıca Afganistan’dan yapılan vasıflı işçi vizesi başvurularına da geçici bir fren getirildi.

İçişleri Bakanlığı yetkilileri bu kararın iki temel nedene dayandığını belirtiyor. Buna göre bu vizelerle İngiltere’ye gelen bazı kişilerin daha sonra iltica başvurusunda bulunması ve bazı ülkelerin başvurusu reddedilen vatandaşlarını geri kabul etmemesi hükümeti bu adımı atmaya yöneltti.

Eleştirmenler ise bu ülkelerin çoğunda savaş ve ciddi insan hakları ihlalleri bulunduğunu belirterek bu kararın “güvenli ve yasal göç yollarını kapattığını” savunuyor.

Gönüllü Dönüş İçin 40 Bin Sterlin Teklifi

Hükümet ayrıca iltica başvurusu reddedilen ailelerin ülkelerine dönmesini teşvik etmek amacıyla yeni bir pilot program başlattı. Bu kapsamda otellerde kalan 150 sığınmacı aileye gönüllü dönüş karşılığında 40 bin sterline kadar ödeme yapılması planlanıyor.

Ailelere teklifi kabul edip etmeyeceklerine karar vermeleri için yedi gün süre veriliyor. Teklif reddedilirse zorunlu sınır dışı işlemleri başlatılabilecek.

Mahmood, sınır dışı sırasında direniş olması halinde hem yetişkinlere hem de çocuklara karşı güç kullanılabileceğini söyledi. Ancak ailelerin savaş bölgelerine zorla gönderilmeyeceği vurgulandı.

İltica Yardımlarında Yeni Kurallar

Reform paketinde iltica başvurusunda bulunanlara sağlanan mali destek konusunda da değişiklikler yer alıyor. Hükümet, yasayı değiştirerek devletin iltica başvuru sahiplerine mali destek sağlama yükümlülüğünü azaltmayı planlıyor.

Buna göre:

-Kaçak çalışan kişilere ödeme yapılmayacak

-Suçtan hüküm giymiş kişilere destek kesilebilecek

-Kendi mali imkânı bulunan kişilere devlet yardımı verilmeyecek

Bununla birlikte, başvurusu 12 ay boyunca sonuçlanmayan sığınmacıların çalışma hakkı genişletilecek.

Kalıcı Oturum İçin Bekleme Süresi Uzuyor

Reform paketinin en dikkat çeken maddelerinden biri ise kalıcı oturum hakkına ilişkin değişiklik oldu. Yeni düzenlemeye göre birçok göçmen için yerleşim hakkı kazanma süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarılacak.

Bazı durumlarda bu sürenin 20 yıla kadar uzayabileceği belirtiliyor. Özellikle sosyal yardım alan veya sınırlı oturum izni bulunan kişilerin kalıcı oturum hakkı için daha uzun süre beklemesi gerekebilecek.

Reformlar Tartışma Yarattı

Hükümet, bu değişikliklerin iltica sistemini daha sürdürülebilir hale getireceğini savunuyor. Ancak insan hakları örgütleri ve bazı muhalefet politikacıları reformların mültecilerin haklarını zayıflatabileceğini ve uluslararası mülteci sözleşmeleriyle çelişebileceğini öne sürüyor.

Yeni düzenlemelerin bir kısmı yürürlüğe girerken, diğer maddeler için parlamentoda ve kamuoyunda tartışmaların devam etmesi bekleniyor.