İngiltere’de Kira Kontrolü Gündemden Çıktı: Hükümet Tavan Fiyat Koymayacak
İngiltere Konut Bakanı Angela Rayner, hükümetin özel kiralık konut piyasasında kira kontrolü veya kira dondurma uygulamasına gitmeyeceğini açıkladı. BBC’ye konuşan Rayner, son dönemde yürürlüğe giren Kiracı Hakları Yasası’nın kiracılar lehine önemli değişiklikler getirdiğini belirterek, mevcut düzenlemelerin piyasa üzerinde olumlu etkiler göstermeye başladığını söyledi.
Rayner, kira artışlarını doğrudan sınırlamanın ya da dondurmanın uzun vadeli çözüm olmadığını ifade ederek, hükümetin önceliğinin kiracıların haklarını güçlendirmek ve konut arzını artırmak olduğunu vurguladı.
Burnham’ın Eski Talebine Mesafe Koydu
Başbakan Andy Burnham, 2023 yılında Büyük Manchester Belediye Başkanı olduğu dönemde, yaşam maliyeti krizine karşı özel sektör kiralarının geçici olarak dondurulmasını savunmuştu. Ancak Rayner, o dönemde yaşanan ekonomik koşulların farklı olduğunu belirterek bugün için böyle bir uygulamaya ihtiyaç duyulmadığını söyledi.
Rayner, “Üç yıl önce kiralık konut piyasasında ciddi bir kriz yaşanıyordu. Bugün ise Kiracı Hakları Yasası ile kiracılara çok daha fazla güvence sağlandı” ifadelerini kullandı.
Kiracı Hakları Yasası Neleri Değiştirdi?
Mayıs ayında yürürlüğe giren Kiracı Hakları Yasası, İngiltere’de yaklaşık 11 milyon özel sektör kiracısını ilgilendiriyor. Yeni düzenleme ile belirli süreli kira sözleşmeleri kaldırıldı ve kiracıların sözleşme süreleri sonunda kolayca evden çıkarılmasının önüne geçildi.
Ayrıca ev sahiplerinin kira artışını yılda yalnızca bir kez yapabilmesine izin verildi. Yapılacak zamların da piyasa koşullarıyla uyumlu olması şartı getirildi. Hükümet, bu değişikliklerin kiracılara daha fazla güvence sağlayacağını savunuyor.
Kira Kontrolü Tartışmaları Sürüyor
Her ne kadar hükümet bu yönteme sıcak bakmasa da muhalefet ve bazı yerel yönetimler kira kontrolü talebini gündemde tutuyor. Yeşiller Partisi lideri Zack Polanski, İngiltere’deki tüm kiralık konutlar için kira tavanı uygulanmasını isterken, Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan da uzun süredir hükümetten kira artışlarına üst sınır getirilmesini talep ediyor.
Öte yandan ev sahiplerini temsil eden kuruluşlar ise kira kontrollerinin yatırımcıları piyasadan uzaklaştıracağını ve kiralık konut sayısını azaltarak mevcut konut krizini daha da derinleştireceğini savunuyor.
İskoçya Modeli Yakından İzleniyor
İskoçya’da 2022 yılında uygulamaya alınan geçici kira kontrolleri geçen yıl sona erdi. Ancak yeni yasa kapsamında yerel yönetimlere belirli bölgeleri “kira kontrol alanı” ilan etme yetkisi verilecek. 2027’de yürürlüğe girmesi beklenen sistemle belediyeler bazı bölgelerde kira artışlarını yıllık yüzde 6 ile sınırlandırabilecek.
İngiltere hükümeti ise bu modeli ülke genelinde uygulamayı düşünmediğini açıkça ortaya koydu.
1,5 Milyon Konut Hedefi Korunuyor
Angela Rayner, hükümetin parlamento döneminin sonuna kadar 1,5 milyon yeni konut inşa etme hedefinden vazgeçmediğini de açıkladı. Artan inşaat maliyetleri nedeniyle hedefe ulaşmanın zorlaştığını kabul eden Rayner, buna rağmen geri adım atmayacaklarını söyledi.
Hükümet, kira artışlarını idari yöntemlerle sınırlandırmak yerine konut üretimini hızlandırarak piyasadaki arzı artırmayı ve böylece kiraların doğal olarak dengelenmesini amaçlıyor. Bu nedenle önümüzdeki yıllarda İngiltere’de kira kontrolleri yerine yeni konut projeleri ve kiracı haklarını güçlendiren düzenlemelerin ön planda olması bekleniyor.
