İngiltere’de konut fiyatları yaklaşık üç yıl sonra ilk kez düştü
İngiltere’de konut piyasasında yüksek mortgage faizleri, artan yaşam maliyetleri ve ekonomik belirsizliklerin etkisi daha belirgin hale geldi. Lloyds verilerine göre konut fiyatları ağustos ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,4 geriledi. Böylece ülkede konut fiyatlarında Kasım 2023’ten bu yana ilk kez yıllık bazda düşüş kaydedildi. Londra ve İngiltere’nin güneyi, fiyat kayıplarının en belirgin olduğu bölgeler arasında yer aldı.
Ortalama konut fiyatı 298 bin 468 sterline geriledi
Lloyds tarafından yayımlanan aylık konut fiyat endeksine göre İngiltere’de ortalama bir evin fiyatı ağustos ayında 298 bin 468 sterlin olarak hesaplandı.
Fiyatlar temmuz ayına göre yüzde 0,2, yani ortalama 685 sterlin gerilerken yıllık düşüş yüzde 0,4 oldu. Ekonomistlerin beklentisi ise fiyatların yıllık bazda yüzde 0,2 artması yönündeydi.
Son veriler, konut piyasasının tahmin edilenden daha zayıf seyrettiğine işaret etti.
Yüksek mortgage faizleri alıcıları zorluyor
Konut piyasasındaki yavaşlamanın en önemli nedenlerinden biri mortgage maliyetlerindeki artış olarak gösteriliyor.
Moneyfacts verilerine göre iki yıllık sabit faizli ortalama konut kredisi oranı yüzde 5,6, beş yıllık sabit mortgage oranı ise yüzde 5,66 seviyesine ulaştı. Her iki oran da yılın başında yüzde 5’in altındaydı.
Lloyds ayrıca mortgage onaylarının 2024 yılının başından bu yana en düşük seviyeye gerilediğini bildirdi.
Orta Doğu’daki gerilimlerin enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki etkileri de faizlerin geleceğine ilişkin belirsizliği artırırken, konut almak isteyen birçok kişi piyasanın yönünü görmek için beklemeyi tercih ediyor.
Lloyds: Satıcılar fiyatları hızla düşürmüyor
Lloyds yöneticisi Andrew Asaam, İngiltere konut piyasasını mevcut koşullar altında “durgun” olarak nitelendirdi.
Asaam’a göre piyasadaki zayıflığa rağmen ev sahiplerinin fiyatlarda büyük indirimlere gitmesi gibi bir durum henüz görülmüyor. Bunun yerine birçok satıcı, kendilerine sunulan teklifleri düşük bulduğu için evini satmaktan vazgeçerek beklemeyi tercih ediyor.
Alıcıların bir bölümü ise faizlerin ve ekonomik koşulların nasıl gelişeceğini görmek istiyor.
Lloyds, konut piyasasının önümüzdeki aylarda da nispeten sakin kalmasını bekliyor ancak bunun fiyatlar üzerindeki etkisinin sınırlı olabileceğini öngörüyor.
Alıcı ve satıcı arasında “bekleme” dönemi
Kuzey Londra’da emlakçılık yapan Jeremy Leaf de piyasadaki durumu alıcılarla satıcılar arasında yaşanan bir “bekleme” süreci olarak değerlendirdi.
Leaf’e göre alıcılar ekonomik koşullar nedeniyle temkinli davranırken, birçok ev sahibi fiyatlarını zaten indirebilecekleri kadar düşürdüğünü düşünüyor.
Bununla birlikte yaz tatili döneminin sona ermesiyle piyasadaki hareketliliğin yeniden artmaya başladığı ve bunun güveni bir miktar desteklediği belirtiliyor.
Londra’da konut fiyatları yüzde 1,5 düştü
Lloyds verileri İngiltere’nin farklı bölgeleri arasında belirgin bir ayrışma olduğunu da ortaya koydu.
Büyük Londra’da konut fiyatları yıllık yüzde 1,5 düşerek ortalama 534 bin 177 sterline geriledi.
İngiltere’nin güneydoğusu ise Birleşik Krallık genelindeki en büyük düşüşü kaydetti. Bölgede fiyatlar yüzde 1,6 azalarak 381 bin 729 sterline indi.
Buna karşılık İngiltere’nin kuzeyinde fiyat artışları devam etti. Kuzeydoğu’da yıllık artış yüzde 2,7 olurken ortalama fiyat 184 bin 370 sterline çıktı. Kuzeybatı’da ise yüzde 2’lik artışla ortalama konut fiyatı 248 bin 675 sterlin oldu.
Kuzey İrlanda yüzde 6,9 artışla zirvede
Birleşik Krallık genelinde en güçlü konut fiyat artışı Kuzey İrlanda’da görüldü.
Kuzey İrlanda’da ortalama konut fiyatı bir yılda yüzde 6,9 artarak 231 bin 245 sterline ulaştı.
İskoçya’da fiyatlar yüzde 3,5 yükselerek 223 bin 437 sterlin, Galler’de ise yüzde 0,6 artışla 230 bin 282 sterlin seviyesine çıktı.
Böylece konut piyasasında İngiltere’nin güneyi ile Birleşik Krallık’ın kuzey bölgeleri arasındaki fark daha da belirginleşti.
Faizlerin geleceği konut piyasasının yönünü belirleyecek
RBC Capital Markets analisti Anthony Codling’e göre son veriler, konut piyasasının yüksek mortgage oranları, jeopolitik belirsizlik, enerji maliyetleri ve hane bütçeleri üzerindeki baskı gibi birçok farklı yönden zorlandığını gösteriyor.
Buna rağmen satıcıların panik halinde fiyat indirmediği, alıcıların ise özellikle faiz oranlarının gelecekte izleyeceği yolu görmek için beklediği belirtiliyor.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde İngiltere konut piyasasının seyrinde mortgage faizlerinin yönü ve enflasyondaki gelişmelerin belirleyici olması bekleniyor.
