İngiltere’de okul yemeklerinde yeni dönem: Kızartma yasaklanıyor, tatlıya sınırlama geliyor
İngiltere’de okul yemeklerinde son 10 yılı aşkın sürenin en kapsamlı değişikliklerinden biri hayata geçiriliyor. Hükümetin açıkladığı yeni beslenme standartları kapsamında derin yağda kızartılmış yiyecekler yasaklanacak, işlenmiş et ve tatlı tüketimi sınırlandırılacak. Meyve, sebze, lif ve tam tahıllı ürünlerin miktarı ise artırılacak.
Yeni standartların 2027’den itibaren ilkokul ve ortaokullarda uygulanması planlanıyor.
Patates kızartması artık fırında hazırlanacak
Yeni kuralların en dikkat çekici maddelerinden biri derin yağda kızartılmış yiyeceklerin okul menülerinden çıkarılması olacak. Patates kızartması gibi ürünlerin yağda kızartılması yerine fırında pişirilmesi gerekecek.
Makarna yemeklerinde de tam tahıllı ürünlere geçiş teşvik edilecek. Haftada en az bir kez sunulan makarnanın yüzde 50’sinin tam buğday olması gerekecek. Yüksek lif içeren ekmek de yeni standartların bir parçası olacak.
Ayrıca tüm yemeklerin yanında en az bir porsiyon meyve veya sebze sunulacak.
Pasta ve tatlılara haftalık sınır
Kek gibi şekerli tatlıların servis sıklığı önemli ölçüde azaltılacak. Ortaokullarda tatlılar haftada en fazla iki kez, ilkokullarda ise haftada yalnızca bir kez düzenli öğle yemeği seçeneği olarak sunulabilecek.
Tatlı servis edildiğinde yanında bir porsiyon meyve verilmesi de zorunlu olacak.
Sosis ve nugget haftada bire düşüyor
İşlenmiş et ürünlerine de sınırlama geliyor. Jambon, sosis ve tavuk nugget gibi ürünler haftada en fazla bir kez servis edilebilecek.
Bu ürünlerin sunulduğu öğünlerde yanında sebze veya meyve bulunması gerekecek.
Hükümet, düzenlemelerle çocukluk çağı obezitesiyle mücadele etmeyi, beslenme kalitesini yükseltmeyi ve öğrencilerin konsantrasyon, öğrenme ve genel sağlık durumlarını desteklemeyi amaçlıyor.
Kahvaltı kulüplerine ilk kez beslenme kuralları
En büyük değişikliklerden biri okullardaki kahvaltı kulüplerinde yaşanacak. Daha önce bu programlarda sunulacak yiyeceklere ilişkin kapsamlı standartlar bulunmazken, yeni dönemde kahvaltılar da beslenme kurallarına tabi olacak.
Hamur işleri ve kızarmış yumurta menülerden çıkarılacak. Kahvaltılık gevreklerde şeker sınırı uygulanacak. Hükümete göre Coco Pops gibi yüksek şeker içeren gevrekler artık sunulamayacak, çikolatalı sürülebilir ürünlere de izin verilmeyecek.
Şubat 2026’dan bu yana İngiltere’de 1.250 okulun öğrencilerine ücretsiz kahvaltı kulübü hizmeti sunduğu belirtildi.
Okullar menülerini internette yayımlayacak
Yeni sistem yalnızca yemeklerin içeriğini değiştirmekle kalmayacak. Okulların yemek politikalarını ve menülerini internet üzerinden kamuoyuna açıklaması gerekecek.
Eğitim Bakanlığı ayrıca Food Standards Agency ile birlikte standartların uygulanmasını denetleyecek bir sistem geliştirecek.
Eğitim Bakanı Lucy Powell, düzenlemeleri “bir nesilde bir kez gerçekleşecek değişiklikler” olarak nitelendirerek yeni standartların ülke genelinde çocuklara sunulan okul yemeklerini dönüştüreceğini söyledi.
Okul yöneticilerinden finansman uyarısı
Association of School and College Leaders (ASCL) değişiklikleri genel olarak memnuniyetle karşılarken uygulamanın okul müdürleri üzerinde yeni bir baskı aracına dönüşmemesi gerektiğini belirtti.
ASCL Genel Sekreteri Pepe Di’Iasio, okulların hükümetin hedeflediği standartlarda menüler hazırlayabilmesi için yemekhane altyapısına ve okul aşçılarının mesleki gelişimine daha fazla yatırım yapılması gerektiğini söyledi.
Hükümet ise değişikliklerin okullara ayrılan mevcut bütçeler kullanılarak finanse edileceğini açıkladı.
Ücretsiz okul yemeğinden yararlananların sayısı artıyor
Yeni beslenme standartları, ücretsiz okul yemeği kapsamının genişletildiği bir dönemde geliyor. Universal Credit alan tüm ailelerin çocuklarının ücretsiz okul yemeklerinden yararlanabilmesiyle birlikte başvuruların artması bekleniyor.
Birmingham’daki Oasis Blakenhale okulunda öğrencilerin yaklaşık yüzde 60’ı halihazırda ücretsiz okul yemeğinden yararlanıyor. Okul yönetimi yeni düzenlemeyle bu oranın yaklaşık yüzde 70’e çıkmasını bekliyor.
Birleşik Krallık genelinde kurallar farklı
Yeni standartlar İngiltere’deki ilkokul ve ortaokulları kapsayacak. Birleşik Krallık’ın diğer bölgelerinde ise farklı okul yemeği düzenlemeleri uygulanıyor.
Galler’de yıl sonuna kadar yürürlüğe girmesi planlanan kurallarda öğrencilere her gün en az iki porsiyon sebze sunulmasına ağırlık verilecek. İçecek olarak yalnızca su, süt veya bitkisel bazlı alternatiflere izin verilecek.
İskoçya’da öğrencilerin her gün en az iki porsiyon sebze ve bir porsiyon meyveye erişebilmesi gerekiyor. Yağlı balığın da en az üç haftada bir servis edilmesi zorunlu.
Kuzey İrlanda’da ise mevcut kurallar kapsamında her gün ekmek ile iki porsiyon meyve ve sebze sunulması gerekiyor.
