İngiltere’de oto yıkamalar ve elektronik sigara dükkanları hala yabancı işçilere sponsor olabiliyor
İngiltere hükümetinin vasıflı işçi vizelerinde yaptığı sıkılaştırmalara rağmen, aralarında mini marketler, elektronik sigara mağazaları, berberler, taksi işletmeleri ve oto yıkamaların da bulunduğu 1.900’den fazla küçük işletmenin hâlâ yabancı işçilere sponsor olma lisansına sahip olduğu ortaya çıktı.
BBC Verify’nin araştırmasına göre, 2025 yılında yürürlüğe giren yeni kurallarla üniversite mezunu olmayan birçok meslek için vize yolu kapatılmasına rağmen bu işletmeler sponsorluk sicilinde yer almaya devam ediyor.
Kurallar sertleşti, ancak binlerce işletme listede kaldı
Temmuz 2025’te yürürlüğe giren düzenlemeyle vasıflı işçi vizesi sistemi büyük ölçüde üniversite mezunu ve yıllık en az 41 bin 700 sterlin maaş alacak çalışanlarla sınırlandırıldı. Mağaza müdürü gibi daha önce uygun olan bazı meslekler ise kapsam dışına çıkarıldı.
Buna rağmen BBC Verify, sponsorluk lisansına sahip işletmeler arasında 1.500’den fazla mini market ve bakkal, yaklaşık 150 taksi işletmesi, 100’ün üzerinde berber ile çok sayıda oto yıkama ve elektronik sigara mağazasının bulunduğunu belirledi.
Üstelik kuralların sıkılaştırılmasının ardından 100’den fazla küçük işletmenin daha sponsorluk listesine eklendiği tespit edildi. Ancak uzmanlar, sponsorluk lisansına sahip olmanın her vize başvurusunun otomatik olarak kabul edildiği anlamına gelmediğini vurguluyor.
İçişleri Bakanlığı inceleme başlattı
Ortaya çıkan tablo üzerine İçişleri Bakanı Shabana Mahmood iki ay önce acil inceleme talimatı verdi. Bakanlık, özellikle elektronik sigara dükkânları, oto yıkamalar ve berberlerin sistemi kötüye kullanıp kullanmadığını araştırıyor.
İçişleri Bakanlığı, kuralları ihlal eden işletmelerin sponsorluk lisanslarının iptal edileceğini açıkladı.
Yetkililer ayrıca, bazı işletmelerin yeni kurallar yürürlüğe girmeden önce başvuru yaptığı ya da hâlihazırda çalıştırdığı yabancı personel nedeniyle listede kalmaya devam ettiğini belirtiyor.
Vasıflı işçi vizelerinde yüzde 30 düşüş
İçişleri Bakanlığı verilerine göre Mart 2026’da sona eren son 12 aylık dönemde toplam 68 bin 67 vasıflı işçi vizesi verildi. Bu sayı, bir önceki yıla göre yüzde 30’luk düşüş anlamına geliyor.
En fazla vize bilgi teknolojileri ve finans sektöründeki çalışanlara verilirken, gıda hazırlama ve konaklama sektöründeki birçok meslek artık sistem kapsamına girmediği için başvurular önemli ölçüde azaldı.
Kaçak işçi çalıştıran işletmelere milyonlarca sterlin ceza
BBC Verify ayrıca sponsorluk listesinde bulunan 60 işletmenin, Nisan 2024 ile Aralık 2025 arasında kaçak işçi çalıştırdıkları gerekçesiyle toplam 2,5 milyon sterlin para cezasına çarptırıldığını ortaya çıkardı.
İçişleri Bakanlığı, iki veya daha fazla kez kaçak işçi çalıştırdığı tespit edilen ya da verilen cezaları ödemeyen işletmelerin sponsorluk lisanslarının iptal edildiğini açıkladı.
2025 yılında toplam 3 bin 299 sponsorluk lisansı iptal edilirken, bu sayı 2023 yılında yalnızca 347 idi. Bu artış, hükümetin denetimlerini önemli ölçüde sıkılaştırdığını gösteriyor.
Uzmanlar uyarıyor: Rol gerçekten nitelikli olmalı
Oxford Üniversitesi Göç Gözlemevi Direktörü Dr. Madeleine Sumption, eski kurallar kapsamında sponsor olunan çalışanların görevlerine devam edebileceğini ancak artık aynı pozisyonlar için yurt dışından yeni personel getirilemeyeceğini söyledi.
Göç hukuku uzmanı Joanna Hunt ise özellikle cadde üzerindeki küçük işletmelerin üniversite düzeyinde uzmanlık gerektiren pozisyonlar oluşturduğunu kanıtlamasının oldukça zor olduğunu belirtti.
Uzmanlara göre İçişleri Bakanlığı artık yalnızca iş tanımını değil, işletmenin mali gücünü, gelir seviyesini ve teklif edilen maaşı gerçekten ödeyip ödeyemeyeceğini de ayrıntılı şekilde inceliyor.
