İngiltere’de siyasi bağış kuralları değişiyor: Yurt dışından gelenlere yeni sınır
İngiltere hükümeti, yabancı kaynaklı paranın ülke siyasetini etkilemesini önlemek amacıyla siyasi bağış kurallarını önemli ölçüde sıkılaştırmaya hazırlanıyor. Hazırlanan yeni düzenlemeye göre, yurt dışında yaşadıktan sonra İngiltere’ye dönen seçmenler, ülkeye dönüşlerinin ardından ilk bir yıl boyunca siyasi partilere yıllık 100 bin sterlinden fazla bağış yapamayacak.
Bakanlar, bu düzenlemenin şirket bağışlarına getirilecek yeni denetimlerle birlikte seçimlerin şeffaflığını güçlendireceğini ve yabancı etkisini azaltacağını savunuyor. Teklif, 14 Temmuz’da Avam Kamarası’nda görüşülecek Halkın Temsili Yasası değişiklik paketinin bir parçası olarak sunulacak.
Reform UK’nin büyük bağışçıları etkilenebilir
Yeni düzenleme en çok, son dönemde milyonlarca sterlinlik bağışlarla gündeme gelen Reform UK Partisi’nin önemli destekçilerini etkileyebilir.
Tayland merkezli İngiliz iş insanı Christopher Harborne, geçen yıl Reform UK’ye tek seferde 9 milyon sterlin bağış yaparak İngiliz siyaset tarihinin yaşayan bir kişi tarafından yapılan en büyük bireysel siyasi bağışına imza atmıştı. Harborne’un 2025 yılı boyunca yaptığı toplam bağış miktarı ise 12 milyon sterlini bulurken, bu yılın başında da partiye 3 milyon sterlin daha aktardığı belirtiliyor.
Bir diğer kripto para milyarderi Ben Delo da bu yılın ilk aylarında Reform UK’ye toplam 4 milyon sterlin bağış yaptı. Delo’nun daha fazla bağış yapabilmek amacıyla Hong Kong’dan İngiltere’ye dönmeyi planladığını açıklaması dikkat çekmişti.
İlk yıl boyunca bağış limiti uygulanacak
Hükümetin hazırladığı tasarıya göre, yurt dışından İngiltere’ye dönen bağışçılar, seçmen olarak kayıt yaptırsalar bile ilk 12 ay boyunca yıllık 100 bin sterlinlik bağış sınırına tabi olacak.
Böylece sadece İngiltere’de uzun süreli ve gerçek bağları bulunan kişilerin yüksek tutarlı siyasi bağış yapabilmesi hedefleniyor. Yetkililer, düzenlemenin herhangi bir siyasi partiyi hedef almadığını, seçim sisteminin güvenilirliğini artırmayı amaçladığını vurguluyor.
Şirket bağışlarında da sıkı denetim geliyor
Reform paketi yalnızca bireysel bağışçıları kapsamıyor. Şirketlerden yapılacak siyasi bağışlar için de yeni mali kriterler getiriliyor.
Mevcut sistemde şirketlerin bağış yapabilmesi için gelirlerine bakılırken, yeni düzenleme ile son beş yılın vergi sonrası kârı esas alınacak. Böylece yalnızca İngiltere’de gerçek ticari faaliyet yürüten ve ekonomik varlığı bulunan şirketlerin siyasi partilere bağış yapabilmesi sağlanacak.
Hükümet, bu adımla paravan şirketler üzerinden siyasi finansman sağlanmasının önüne geçmeyi hedefliyor.
Adaylardan bağış kaynağı istenecek
Yeni kurallar kapsamında milletvekili adayları için de daha sıkı yükümlülükler getiriliyor.
Adaylar, resmi olarak seçimlere katılmadan önce aldıkları tüm mali desteklerin meşru kaynaklardan geldiğini belgelemek zorunda kalacak. Ayrıca 2 bin 230 sterlini aşan tüm bağışların ayrıntılı şekilde beyan edilmesi gerekecek.
Hükümet, bu uygulamayla seçim finansmanında şeffaflığı artırmayı ve yasa dışı para akışını engellemeyi amaçlıyor.
Hükümet: “İngiliz demokrasisi satılık değildir”
Topluluklar Bakanı Steve Reed, hazırlanan düzenlemelerin İngiliz demokrasisini yabancı müdahalelere karşı korumayı hedeflediğini söyledi.
Reed, “İngiliz demokrasisi satılık değildir. Bu güçlü kurallar, şüpheli finansmanı durduracak, yabancı paranın seçimlerimizi etkilemesini engelleyecek ve demokrasimizi güçlendirecektir.” ifadelerini kullandı.
Öte yandan Reform UK ise önerilere sert tepki gösterdi. Parti yetkilileri, İşçi Partisi hükümetini en büyük siyasi rakibinin yasal finansman kaynaklarını kısıtlamaya çalışmakla suçladı. Düzenleme önümüzdeki günlerde Parlamento’da yoğun tartışmalara sahne olacak gibi görünüyor.
