İngiltere’de sömürülen göçmen işçilere vize güvencesi: İşveren değiştirebilecekler
İngiltere hükümeti, modern kölelik ve işgücü sömürüsü mağduru olduğu resmen belirlenen göçmen çalışanlara yönelik vize kurallarında önemli bir değişikliğe gitti. Bakım çalışanları, aşçılar ve diğer vasıflı işçiler, istismarcı sponsorlarından ayrılarak vizelerinin kalan süresinde başka bir işveren için çalışabilecek.
Vize artık istismarcı işverene bağlı kalmayacak
Brexit sonrası işgücü açığını kapatmak amacıyla 2021’de uygulamaya alınan vasıflı işçi vizesi sisteminde çalışanların göçmenlik statüsü kendilerine sponsor olan işverene bağlanıyordu.
Bu sistem, işinden ayrılan veya çıkarılan göçmenlerin kısa sürede yeni sponsor bulamamaları halinde İngiltere’den ayrılmak zorunda kalmasına yol açabiliyordu. Kampanya grupları uzun süredir bu durumun bazı işverenler tarafından çalışanlar üzerinde baskı kurmak için kullanıldığını savunuyordu.
Modern kölelik mağdurları işveren değiştirebilecek
Yeni düzenlemeyle, İngiltere’nin modern kölelik ve insan ticareti mağdurlarını belirlemek için kullandığı Ulusal Yönlendirme Mekanizması kapsamında olumlu “kesin gerekçe” kararı alan kişilerin vizelerini belirli bir sponsora bağlayan kısıtlama kaldırılacak.
Böylece mağdurlar, mevcut vizelerinin kalan süresi boyunca başka bir işveren yanında çalışabilecek ve istismarcı işyerinden ayrıldıkları için doğrudan göçmenlik statülerini kaybetme riskiyle karşılaşmayacak.
Düşük ücret, tehdit ve pasaporta el koyma
Modern kölelik kapsamındaki vakalar yalnızca fiziksel şiddetle sınırlı değil. Kötü çalışma ve yaşam koşulları, ücretlerin ödenmemesi, aldatma, tehdit, yıldırma, hareket özgürlüğünün kısıtlanması ve çalışanların pasaportlarına el konulması da sömürü belirtileri arasında gösteriliyor.
Özellikle sosyal bakım sektöründe bazı göçmen çalışanların düşük ücret, aşırı uzun çalışma saatleri ve sıfır saat garantili sözleşmeler gibi koşullarla karşı karşıya kaldıkları yönünde uzun süredir uyarılar yapılıyor.
6 bin 600’den fazla sponsorun lisansı iptal edildi
İngiltere’de işçi sponsorluğu sistemine yönelik denetimler de sıkılaştırıldı. İşçi Partisi’nin iktidara gelmesinden bu yana 6 bin 600’den fazla sponsorun lisansının iptal edildiği bildirildi.
Bunların 4 bin 400’den fazlasının Haziran 2026’ya kadar olan bir yıllık dönemde gerçekleştiği ve önceki yıla kıyasla yüzde 140 artış yaşandığı belirtildi.
Suç işlendiğine ilişkin bulgular ortaya çıkması halinde ilgili sponsorların polise de bildirileceği açıklandı.
“Mağdurlar sömürücü işverenin tuzağında kalmamalı”
Göç ve Vatandaşlık Bakanı Jo White, hiçbir modern kölelik mağdurunun göçmenlik statüsü nedeniyle kendisini sömüren bir işverene bağımlı kalmaması gerektiğini belirtti.
Hükümete göre değişiklik özellikle İngiltere’ye yasal yollarla gelen ancak daha sonra sponsor işverenleri tarafından istismar edilen bakım çalışanları, aşçılar ve konaklama sektöründeki göçmen işçilere yeni bir çıkış yolu sağlayacak.
Uzmanlardan erişilebilirlik uyarısı
Çalışma Hakları Merkezi CEO’su Dr. Dora-Olivia Vicol, düzenlemenin çalışanlar açısından önemli bir değişiklik olabileceğini ancak gerçek etkisinin modern kölelik mağdurlarını belirleyen sisteme erişimin ne kadar kolay olduğuna bağlı olacağını söyledi.
Kurtuluş Ordusu’ndan Binbaşı Heather Grinsted ise mağdurların vizelerinin kalan bölümünde başka bir sponsor için çalışabilmesinin, hayatlarını güvenli ve onurlu biçimde yeniden kurmaları açısından önemli olduğunu belirtti.
Vasıflı işçi vizelerinde yüzde 76 düşüş
İngiltere’de geçen yıl yaklaşık 111 bin vasıflı işçi vizesi verildi. Bu rakamın Aralık 2023’te sona eren yıldaki zirve seviyesine kıyasla yüzde 76 daha düşük olduğu belirtildi.
Düşüşte, Temmuz 2025’ten itibaren bakım çalışanı vizesi kapsamında yurtdışından yeni başvuruların durdurulmasının da etkili olduğu kaydedildi.
