İran savaşı belirsizliğinin talebi azaltmasıyla İngiltere’de konut fiyatları düştü
İngiltere’de konut piyasası, ABD–İran geriliminin yarattığı küresel ekonomik dalgalanmaların etkisiyle yavaşlama sinyalleri veriyor. Ülkenin en büyük mortgage sağlayıcılarından Halifax tarafından açıklanan verilere göre, ortalama konut fiyatları Mart ayında %0,5 gerileyerek 299.677 sterline düştü. Bu düşüş, Şubat ayında kaydedilen %0,3’lük artışı tersine çevirirken, yıllık fiyat artış hızında da belirgin bir yavaşlama yaşandı.
Jeopolitik gerilim piyasayı baskılıyor
Uzmanlara göre Orta Doğu’da tırmanan savaş, özellikle enerji fiyatları üzerinden küresel ekonomiyi etkiliyor. Petrol fiyatlarının hızlı yükselişi, enflasyon beklentilerini artırarak finansal piyasalarda belirsizliği büyüttü. Bu gelişmeler, doğrudan mortgage faizlerine yansıyarak konut talebinde düşüşe neden oldu. Halifax Mortgage Direktörü Amanda Bryden, konut piyasasındaki yavaşlamanın “jeopolitik riskler ve ekonomik belirsizlikle yakından ilişkili” olduğunu ifade etti.
Mortgage faizleri son yılların zirvesine çıktı
Finansal veri kuruluşu Moneyfacts verilerine göre, iki yıllık sabit faizli mortgage oranları Mart başındaki %4,83 seviyesinden kısa sürede %5,90’a yükseldi. Bu artış, Temmuz 2024’ten bu yana görülen en yüksek oranlardan biri olarak kaydedildi. Piyasadaki yüzlerce düşük faizli kredi seçeneğinin son haftalarda geri çekilmesi, özellikle ilk kez ev sahibi olmak isteyenler için maliyetleri ciddi şekilde artırdı.
Petrol fiyatları ve enflasyon baskısı
Savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatları küresel piyasalarda sert yükseldi. Ateşkes beklentileriyle Brent petrol fiyatı kısa süreli düşüş göstererek varil başına yaklaşık 94 dolara gerilese de, çatışma öncesine kıyasla hâlâ yaklaşık %30 daha yüksek seviyede bulunuyor. Bu durum, akaryakıt ve enerji maliyetleri üzerinden enflasyonist baskının devam etmesine yol açıyor.
Faiz indirimi beklentileri zayıfladı
Bank of England’ın 2026 yılı içinde faiz indirimi yapabileceği yönündeki beklentiler, artan enflasyon riski nedeniyle zayıflamış durumda. Uzmanlar, yüksek enflasyon ortamında merkez bankasının faizleri düşürmekte temkinli davranacağını belirtiyor. Bu da mortgage maliyetlerinin kısa vadede yüksek kalacağı anlamına geliyor.
Piyasada temkinli bekleyiş
Finans uzmanları, konut piyasasında önümüzdeki dönemde dalgalı bir seyir bekliyor. Fine & Country yetkilileri, fiyatların kısa vadede inişli çıkışlı olabileceğini ancak genel görünümün “ılımlı bir istikrar” çerçevesinde şekilleneceğini ifade ediyor.
Belirsizlik süresi belirleyici olacak
Uzmanlara göre piyasanın yönü büyük ölçüde jeopolitik gelişmelere bağlı. Ateşkesin kalıcı hale gelmesi ve enerji piyasalarının sakinleşmesi durumunda mortgage faizlerinde kademeli düşüş görülebilir. Ancak çatışmanın uzaması halinde hem konut piyasasında hem de genel ekonomide daha sert etkiler kaçınılmaz olabilir.
Ekonomistler, mevcut tablonun sadece konut sektörüyle sınırlı kalmayacağını; enerji, tüketim ve istihdam üzerinde de zincirleme etkiler yaratabileceğini vurguluyor. Bu nedenle İngiltere’de konut piyasası, önümüzdeki aylarda küresel gelişmelerin en yakından hissedileceği alanlardan biri olmaya devam edecek.
