Londra’nın sağlık haritası ortaya çıktı: En iyi ve en kötü bölgeler belli oldu
Yeni veriler, Londra’da insanların sağlıklı geçirmeyi bekleyebileceği yaşam süresinin yaşadıkları bölgeye göre dramatik biçimde değiştiğini ortaya koydu. Özellikle Doğu Londra’daki bazı mahalleler başkentin daha varlıklı bölgelerinin oldukça gerisinde kalırken, birbirine komşu mahalleler arasında dahi yaklaşık 20 yıllık fark görülebiliyor.
Knightsbridge İngiltere ve Galler’in zirvesinde
Office for National Statistics (ONS) verilerine göre Londra’nın en varlıklı bölgelerinden Knightsbridge, Belgravia ve Hyde Park, sağlıklı yaşam beklentisinin en yüksek olduğu bölgeler arasında yer alıyor.
Bu bölgelerde erkeklerin ortalama 78,3 yıl, kadınların ise 81,2 yıl sağlıklı yaşam sürmesi bekleniyor. Veriler, bu oranların İngiltere ve Galler’deki küçük bölgeler arasında en yüksek seviyeler olduğunu gösteriyor.
Sağlıklı yaşam beklentisi, bir kişinin genel sağlık durumunu “iyi” veya “çok iyi” olarak değerlendirerek geçirmesi beklenen yılların sayısını ifade ediyor.
Birkaç sokak ötede fark 17 yıla çıkıyor
Londra’daki en çarpıcı örneklerden biri Westminster’da görülüyor.
Regent’s Park bölgesinde erkekler için sağlıklı yaşam beklentisi 73,2 yıl, kadınlarda ise 74,9 yıl olarak hesaplandı.
Ancak yalnızca Lisson Grove’un diğer tarafındaki Church Street bölgesinde bu rakamlar erkeklerde 57,5, kadınlarda ise 58 yıl seviyesine düşüyor.
Böylece birbirine çok yakın iki bölge arasında 17 yıla yaklaşan sağlıklı yaşam farkı oluşuyor.
Wandsworth’ta da keskin fark var
Benzer bir tablo Güney Londra’daki Wandsworth’ta görülüyor.
Southfields North bölgesinde erkeklerin ortalama 74,2 yıl, kadınların ise 73,7 yıl sağlıklı yaşaması beklenirken, komşu West Hill North’ta rakamlar erkeklerde 59,4, kadınlarda 61,3 yıla kadar geriliyor.
Bu veriler, Londra’da yalnızca ilçeler arasında değil, aynı ilçe içerisindeki mahalleler arasında da ciddi sağlık eşitsizlikleri bulunduğunu ortaya koyuyor.
Crouch End ile komşu bölge arasında büyük uçurum
Kuzey Londra’da Crouch End West’te erkekler için sağlıklı yaşam beklentisi 71,6 yıl, kadınlar için 73 yıl seviyesinde.
Buna karşılık komşu Highcroft & Holly Park bölgesinde erkeklerde ortalama yalnızca 58,2 yıl, kadınlarda ise 61 yıl sağlıklı yaşam beklentisi bulunuyor.
Böylece birbirine sınır olan iki bölgede yaklaşık 13 yıllık fark ortaya çıkıyor.
İngiltere’de en düşük oran 47,7 yıl
Londra dışındaki veriler ise farkın ülke genelinde daha da büyüdüğünü gösteriyor.
Stockton-on-Tees yakınlarındaki Central Stockton & Portrack bölgesinde erkeklerin sağlıklı yaşam beklentisi yalnızca 47,7 yıl.
Bu rakam, Knightsbridge’de yaşayan erkeklere kıyasla 30,6 yıllık bir fark anlamına geliyor.
Kadınlarda ülkenin en düşük sağlıklı yaşam beklentisi ise North East Lincolnshire’daki Grimsby East Marsh & Port bölgesinde ölçüldü. Buradaki kadınların ortalama sağlıklı yaşam beklentisi 49 yıl.
Knightsbridge’deki kadınlarla karşılaştırıldığında fark 32,2 yıla ulaşıyor.
İngiltere ortalaması erkeklerde 65,3 yıl
ONS verilerine göre İngiltere genelinde doğumda medyan sağlıklı yaşam beklentisi erkekler için 65,3 yıl, kadınlar için ise 66,8 yıl.
Galler’de ise ortalamalar daha düşük. Erkeklerde 62,5, kadınlarda 63,8 yıl olarak hesaplanıyor.
ONS ayrıca son yıllarda Birleşik Krallık genelinde sağlıklı yaşam beklentisinin gerilediğine dikkat çekiyor. 2022-2024 dönemi, 2019-2021 ile karşılaştırıldığında kadınların sağlıklı yaşam beklentisinin Londra dışındaki tüm İngiltere bölgelerinde iki yıldan fazla azaldığı belirtiliyor.
En büyük etken yoksulluk
Joseph Rowntree Foundation’ın (JRF) analizine göre sağlıklı yaşam beklentisindeki farklılıkların en önemli nedenlerinden biri yoksulluk.
Ülkenin en az yoksun bölgelerinde yaşayan kadınların hayatlarının yüzde 82’sini sağlıklı geçirmesi beklenirken, en yoksun bölgelerde bu oran yüzde 65’e düşüyor.
Bu durum kadınlarda yaklaşık 20 yıllık sağlıklı yaşam farkı anlamına geliyor.
Erkeklerde ise en varlıklı bölgelerde yaşamın yüzde 85’i sağlıklı geçirilirken, en dezavantajlı bölgelerde oran yüzde 70 seviyesinde kalıyor. Erkeklerdeki toplam fark yaklaşık 19 yıl.
Sanayi kaybı ve sosyal altyapı da etkili
JRF analisti Scot Hunter, insanların yaşadığı yerin sağlıklı yaşam süresini bu kadar güçlü biçimde belirlemesinin kabul edilebilir olmadığını vurguladı.
Hunter’a göre geçmişte imalat veya madencilik gibi önemli sektörlerini kaybeden bölgeler, sahil kasabaları ve kent merkezlerindeki yoksul mahalleler sağlık açısından daha olumsuz sonuçlarla karşılaşıyor.
Ancak ekonomik koşullar tek başına yeterli açıklama değil. Toplum merkezleri, gençlik kulüpleri, spor salonları ve insanları bir araya getiren sosyal alanların kaybolması da sağlık üzerinde önemli etkiye sahip.
Doğu Londra genel olarak geride
Haritanın genel görünümüne bakıldığında Londra’nın doğusundaki bölgelerin sağlıklı yaşam beklentisi açısından başkentin batısındaki daha varlıklı mahallelerden belirgin biçimde geride kaldığı görülüyor.
Uzmanlara göre veriler, sağlık eşitsizliklerinin yalnızca sağlık hizmetlerine erişimle değil; gelir düzeyi, konut koşulları, istihdam, sosyal çevre ve mahalle altyapısıyla da doğrudan ilişkili olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
