Starmer’dan Trump’a Sert Tepki: “Grönland Üzerinden Gümrük Vergisi Tamamen Yanlış”

Birleşik Krallık Başbakanı Sir Keir Starmer, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland konusunda anlaşma sağlanana kadar İngiltere ve Avrupa ülkelerine gümrük vergisi uygulama planını “tamamen yanlış” olarak niteledi. Starmer, müttefik ülkelere karşı böyle bir adımın NATO’nun kolektif güvenlik ruhuna aykırı olduğunu vurguladı.

Donald Trump, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, 1 Şubat’tan itibaren ABD’ye ihraç edilen tüm ürünlere yüzde 10 gümrük vergisi getirileceğini, bu oranın 1 Haziran’da yüzde 25’e çıkarılacağını duyurdu. Trump, bu uygulamanın yalnızca İngiltere’yi değil; Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Hollanda ve Finlandiya’yı da kapsayacağını söyledi.

Trump yönetimi, ulusal güvenlik gerekçesiyle Danimarka’ya bağlı Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesi gerektiğini savunuyor. Bu söylem hem Avrupa’da hem de Grönland halkı arasında ciddi endişe yaratmış durumda.

Starmer: “Grönland’ın Geleceğine Yalnızca Danimarka ve Grönland Karar Verir”

Sir Keir Starmer, Grönland’ın Danimarka’nın bir parçası olduğunu ve geleceğinin yalnızca Danimarka ile Grönland arasında kararlaştırılabileceğini söyledi. Ayrıca Kuzey Kutbu’nun güvenliğinin tüm NATO ülkeleri için hayati önemde olduğunu belirterek, Rusya kaynaklı tehditlere karşı müttefiklerin birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Starmer şu ifadeleri kullandı:
“NATO müttefiklerinin kolektif güvenliğini sağlamak amacıyla müttefiklere gümrük vergisi uygulamak tamamen yanlıştır. Bu konuyu doğrudan ABD yönetimiyle görüşeceğiz.”

İngiltere Zor Bir Denge Kurmaya Çalışıyor

İngiltere, Trump yönetimiyle daha önce bazı gümrük vergilerini geri almak veya azaltmak için anlaşmaya varan ilk ülkelerden biri olmuştu. Ayrıca Starmer, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için Washington ile Avrupa arasında arabulucu rolü üstlenmişti.

Ancak Trump’ın Grönland söylemini sertleştirmesi sonrası İngiltere, Danimarka’nın egemenliğini savunan Avrupa ülkeleri safına katıldı. Bu hafta başında İngiliz askerleri, sözde keşif görevi kapsamında Grönland’ın başkenti Nuuk’a gönderilen birlikler arasında yer aldı.

İngiltere Siyasetinde Geniş Tepki

Trump’ın gümrük vergisi tehdidi, İngiltere’de siyasi yelpazenin her kesiminden tepki aldı:

• Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch, planı “ülkedeki işletmelere yeni bir yük getirecek korkunç bir fikir” olarak tanımladı.
• Liberal Demokrat lideri Ed Davey, “Starmer’ın ABD politikası çöktü” diyerek Trump’ın müttefikleri cezalandırdığını söyledi.
• Reform UK lideri Nigel Farage, “Bu vergiler bize zarar verecek” dedi.
• Yeşiller Partisi lideri Ellie Chowns ise kararı “akıl dışı” olarak niteledi.

Trump Neden Grönland’ı İstiyor?

Trump, ABD’nin ulusal güvenliği için Grönland’a ihtiyaç duyduğunu savunuyor. Grönland, Kuzey Amerika ile Arktik arasında yer alması nedeniyle füze erken uyarı sistemleri ve askeri izleme açısından stratejik bir konumda bulunuyor.

ABD’nin halihazırda Grönland’ın kuzeybatısında bir askeri üssü ve 100’den fazla askeri bulunuyor. Danimarka ile yapılan anlaşmalar sayesinde ABD, istediği kadar asker konuşlandırma hakkına da sahip.

Ayrıca Grönland’da nadir toprak elementleri, uranyum ve demir gibi doğal kaynaklar bulunuyor. İklim değişikliği nedeniyle buzulların erimesi, bu kaynaklara erişimi daha da kolaylaştırıyor.

Danimarka ve Grönland: “Satılık Değiliz”

Danimarka hükümeti, Grönland’ın satılık olmadığını defalarca vurguladı ve olası bir saldırının NATO ittifakının sonu anlamına geleceğini açıkladı. Grönland yönetimi ise bağımsızlığa doğru ilerlese de “Amerikan olmaktansa Danimarkalı kalmayı tercih ederiz” mesajını verdi.

Gümrük Vergileri Ekonomiyi Nasıl Etkileyecek?

Gümrük vergileri, ithalatçı şirketlerin ödediği vergiler olsa da maliyetler çoğu zaman tüketiciye yansıyor. İngiliz Ticaret Odası Ticaret Politikası Direktörü William Bain, yeni vergilerin halihazırda zor durumda olan İngiliz ihracatçıları daha da sıkıntıya sokacağını söyledi.

Bain, “Ekonomiyi büyütmenin yolu ticaretten geçer. Transatlantik ticaretin başarısı, vergileri artırmak değil azaltmaktan geçiyor” diyerek hükümete sakin ve diplomatik müzakereler çağrısında bulundu.

ABD-İngiltere “Özel İlişkisi” Test Ediliyor

Starmer’ın Trump’a yönelik bu çıkışı, ABD-İngiltere arasındaki “özel ilişki” için de önemli bir sınav olarak görülüyor. Uzmanlara göre, Grönland üzerinden yükselen bu gerilim, yalnızca ticareti değil, NATO içindeki dengeleri de doğrudan etkileyebilir.