Üç ülkeden Londra’ya mesaj: “Geleceğimizi kendimiz belirlemek istiyoruz”
Birleşik Krallık’ın geleceğini yakından ilgilendiren önemli bir siyasi gelişme yaşandı. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın önde gelen siyasi liderleri Cardiff’te bir araya gelerek kendi kaderini tayin hakkı ve anayasal değişim konusunda ortak bir mutabakat zaptına imza attı. Liderler, Westminster merkezli mevcut sistemin artık ülkelerinin ihtiyaçlarına cevap vermediğini savundu.
Cardiff’te kritik zirve
Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, İskoçya Başbakanı John Swinney, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ve Sinn Fein lideri Mary Lou McDonald görüşmelerin ardından ortak açıklama yaptı.
İmzalanan mutabakatta ülkelerin kendi geleceklerini belirleme hakkının yanı sıra daha güçlü ve adil bir ekonomi, enerji kaynaklarının geliştirilmesi ve Avrupa ile ilişkilerin güçlendirilmesi gibi başlıklar yer aldı.
“Kendi geleceğimizi belirleme hakkımız var”
Liderler, her ülkenin anayasal geleceğini kendi koşulları ve takvimi doğrultusunda belirlemesi gerektiğini vurguladı. Birleşik Krallık hükümetine de olası anayasal değişikliklerin önünü açması ve süreçleri kolaylaştırması çağrısında bulunuldu.
Mary Lou McDonald, imzalanan belgeyi “tarihi” olarak nitelendirirken, İrlanda’nın geleceğini belirleme ve olası birleşme konusunda referandum hakkının bulunduğunu savundu.
“Westminster artık çalışmıyor”
Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Westminster sisteminin Birleşik Krallık’ın tamamının çıkarlarına hizmet etmediğini ileri sürdü. Mevcut anayasal yapının kapsamlı biçimde yeniden ele alınması gerektiğini belirten Iorwerth, bağımsız ülkelerin yakın iş birliği içinde çalışabileceği yeni bir modelin mümkün olduğunu söyledi.
Swinney’den bağımsızlık referandumu mesajı
İskoçya Başbakanı John Swinney ise İskoç halkının kendi geleceğini belirlemesi gerektiğini belirterek yeni bir bağımsızlık referandumu için çalışacaklarını açıkladı. İskoçya’nın Avrupa Birliği’nden kendi iradesi dışında çıkarıldığını savunan Swinney, ülkesinin yeniden Avrupa ile bütünleşmesini istediğini dile getirdi.
Kuzey İrlanda’da birleşme tartışması
Michelle O’Neill de büyük bir siyasi değişim dönemine girildiğini savunarak Kuzey İrlanda’nın geleceğinin halk tarafından belirlenmesi gerektiğini söyledi. Kuzey İrlanda’da ise yönetim güç paylaşımı sistemiyle yürütülüyor ve birlik yanlıları ile İrlanda’yla birleşmeyi savunan kesimler arasındaki anayasal tartışma devam ediyor.
Gözler Londra’nın vereceği yanıtta
Üç ülkedeki siyasi hareketlerin ortak çıkışı, Birleşik Krallık’ın anayasal yapısına ilişkin tartışmaları yeniden gündemin merkezine taşıdı. Ancak imzalanan mutabakat, İskoçya, Galler veya Kuzey İrlanda’nın otomatik olarak Birleşik Krallık’tan ayrıldığı anlamına gelmiyor. Bundan sonraki süreçte referandumların hukuki zemini ve Londra yönetiminin yaklaşımı belirleyici olacak.
