HS2 Güzergahından Çıkan Binlerce Yıllık Hazineler Gizli Depoya Kaldırıldı
Birleşik Krallık’ta tartışmalı HS2 yüksek hızlı tren projesi, yalnızca ulaşım altyapısını değil, ülkenin binlerce yıllık tarihini de gün yüzüne çıkardı. Londra–Birmingham hattı boyunca yürütülen arkeolojik kazılarda bulunan yüz binlerce eser, güvenlik gerekçesiyle yeri gizli tutulan özel bir depoda muhafaza ediliyor.
450 Bin Eserlik Eşi Benzeri Görülmemiş Koleksiyon
BBC’ye özel olarak gösterilen depoda yaklaşık 450.000 arkeolojik nesne bulunuyor. Bunlar arasında muhtemel bir Roma gladyatörüne ait kemik künyesi, 40.000 yıldan daha eski olduğu düşünülen Paleolitik bir el baltası, Orta Çağ’a ait altın takılar ve 19. yüzyıldan kalma altın protez dişler yer alıyor. Uzmanlar, bu koleksiyonun Britanya tarihine dair “benzeri görülmemiş” bir veri kaynağı sunduğunu belirtiyor.
Bin Arkeolog, Altmış Kazı Alanı
2018’den bu yana HS2 güzergâhı boyunca 60’tan fazla kazı alanında yaklaşık 1.000 arkeolog görev yaptı. Projenin gecikmeler nedeniyle 2033 sonrasına ertelenmesine rağmen, saha çalışmalarının büyük bölümü tamamlandı. Buluntular şu an Yorkshire’da olduğu bilinen, ancak tam yeri açıklanmayan bir depoda 7.300’den fazla kutu içinde saklanıyor.
Roma’dan Anglo Saksonlara Uzanan İzler
Eserler, Britanya’nın geçmişinin 10.000 yıldan uzun bir dönemini kapsıyor. Northamptonshire’da bulunan Roma dönemi buluntuları, Buckinghamshire’daki Anglo-Sakson iplik eğirme ağırlıkları ve Warwickshire’daki terk edilmiş Orta Çağ köyleri, tarihsel sürekliliği gözler önüne seriyor. Historic England, kazıları “son derece değerli ve öğretici” olarak nitelendiriyor.
Tartışmalar ve Eleştiriler Sürüyor
Buna karşın HS2 projesi, maliyet artışları, çevresel tahribat ve yerleşim alanlarına etkileri nedeniyle sert eleştiriler almaya devam ediyor. Muhalif milletvekilleri, “kimsenin istemediği bir proje için milyarlarca sterlin harcandığını” savunuyor. HS2 yönetimi ise hatalar kabul edilerek maliyet ve gecikme döngüsünün sona erdirileceğini belirtiyor.
Eserlerin Geleceği Belirsiz
Depodaki birçok eserin müzelerde sergilenip sergilenmeyeceği henüz netleşmiş değil. Proje yetkilileri, mümkün olan durumlarda eserlerin yerel müzelere bağışlanmasını hedeflediklerini söylüyor. Uzmanlara göre bu koleksiyon, yalnızca geçmişi değil, Britanya’nın değişen peyzajını anlamak açısından da benzersiz bir arşiv niteliği taşıyor.
