İran’ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney Öldürüldü
İran devlet medyası, ABD ve İsrail’in ortak askeri operasyonunun ilk aşamasında İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in hayatını kaybettiğini doğruladı. Açıklama, ABD eski başkanı Donald Trump’ın Truth Social’da yaptığı paylaşımın ardından geldi.
1989’dan bu yana İran’ın en üst siyasi ve dini otoritesi olan Hamaney’in, cumartesi günü Tahran’daki güvenli yerleşkesine düzenlenen bombardımanda öldüğü bildirildi.
Trump: “Rejim Değişikliği İçin En Büyük Fırsat”
Trump, operasyonun amacının açıkça “rejim değişikliği” olduğunu belirterek İran halkını yönetimlerine karşı ayaklanmaya çağırdı. ABD’li yetkililer, İran’ın balistik füze programının Amerikan güçleri ve bölgedeki müttefikler için “kabul edilemez bir tehdit” oluşturduğunu savundu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’dan fırlatılan yüzlerce füze ve insansız hava aracının engellendiğini, ABD tarafında can kaybı yaşanmadığını açıkladı.
İsrail’den Yeni Hava Dalgası
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Hamaney’in “artık hayatta olmadığına dair güçlü işaretler” bulunduğunu söylemişti. İsrail ordusu pazar sabahı İran’ın balistik füze ve hava savunma sistemlerine yönelik yeni saldırı dalgası başlattığını duyurdu.
İsrail’de Tel Aviv’e isabet eden bir füze sonucu 50 yaşında bir kadının hayatını kaybettiği, yaklaşık 120 kişinin yaralandığı bildirildi.
Körfez’e Sıçrayan Savaş
İran, ABD askeri üslerinin bulunduğu Bahreyn, Kuveyt ve Katar’ı hedef aldı. Dubai’de patlamalar yaşandığı, Birleşik Arap Emirlikleri’nde füze şarapneli nedeniyle bir kişinin öldüğü aktarıldı. Hava savunma sistemlerinin müdahalesi sonucu düşen parçalar liman ve otel bölgelerinde yangınlara yol açtı.
İran’da Geçiş Süreci
İran devlet medyası, geçiş döneminde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve diğer üst düzey yetkililerin ülkeyi yöneteceğini duyurdu.
Ayrıca Devrim Muhafızları Komutanı General Muhammed Pakpur’un da saldırılarda öldüğü bildirildi. İran’ın Uzmanlar Meclisi’nin yeni dini lideri seçmek üzere toplanması bekleniyor. Analistler, Devrim Muhafızları’nın güç konsolidasyonunda belirleyici rol oynayabileceğini değerlendiriyor.
BM’de Sert Tartışma
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde ABD ve İsrail ile İran temsilcileri arasında sert tartışmalar yaşandı. İran’ın BM Büyükelçisi saldırıları “savaş suçu” olarak nitelendirdi.
BM Genel Sekreteri António Guterres, taraflara saldırıları durdurma ve müzakereye dönme çağrısı yaptı. Guterres, aksi halde bölgesel istikrar için ağır sonuçlar doğurabilecek geniş çaplı bir çatışma uyarısında bulundu.
Bölgesel Dengeler ve Belirsiz Gelecek
Operasyonun adı “Epic Fury” olarak açıklanırken, ilk dalgada İran’da 201 kişinin öldüğü ve 747 kişinin yaralandığı bildirildi. İranlı yetkililer, karşılığın uzun süreli ve kapsamlı olacağını belirterek tüm senaryoların masada olduğunu açıkladı.
Hamaney’in ölümü, İran siyasetinde 37 yıllık bir dönemin kapanması anlamına geliyor. Ancak Ortadoğu’da başlayan bu yeni bölgesel savaşın süresi ve kapsamı belirsizliğini koruyor.