Donald Trump’tan İngiltere’ye sert tepki: “Kolay yoldan para kazanıyorlar”
ABD eski Başkanı Donald Trump, İngiltere’nin dijital hizmetler vergisini kaldırmaması halinde yüksek gümrük tarifeleri uygulayabileceklerini açıkladı. Açıklama, halihazırda hassas bir dengede ilerleyen ABD–İngiltere ticari ilişkilerinde yeni bir gerilim hattı oluşturdu.
Dijital hizmetler vergisi nedir ve kimi hedef alıyor?
İngiltere’nin 2020 yılında yürürlüğe koyduğu dijital hizmetler vergisi, küresel ölçekte yıllık geliri 500 milyon sterlini aşan ve bunun en az 25 milyon sterlinlik kısmını İngiltere’den elde eden şirketleri kapsıyor. Bu şirketlerin gelirlerine yüzde 2 oranında vergi uygulanıyor.
Bu model, başta ABD merkezli teknoloji devleri olmak üzere küresel dijital platformları hedef aldığı gerekçesiyle Washington tarafından uzun süredir eleştiriliyor. Trump, bu düzenlemelerin “dünyanın en büyük ve en yenilikçi Amerikan şirketlerini hedef aldığını” savunuyor.
“Kolay yoldan para kazanıyorlar” suçlaması
Trump, Oval Ofis’te yaptığı açıklamada İngiltere’nin bu vergiyle ABD şirketlerinden “kolay yoldan gelir elde etmeye çalıştığını” öne sürdü.
“Bunu İngiltere yaptı, bazı diğer ülkeler de yaptı. Hepsi ülkemizden faydalanıyor” diyen Trump, bu yaklaşımın kabul edilemez olduğunu belirtti.
Gümrük tarifesi tehdidi: Misilleme sinyali
Trump’ın en dikkat çekici çıkışı ise açık bir ticari misilleme tehdidi oldu.
“Eğer bu vergiyi kaldırmazlarsa, muhtemelen İngiltere’ye yüksek gümrük vergileri uygularız” diyen Trump, uygulanacak tarifelerin İngiltere’nin topladığı vergiden daha yüksek olabileceğini vurguladı.
Bu açıklama, klasik ticaret diplomasisinden farklı olarak doğrudan baskı unsuru içeren bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.
2025 ticaret anlaşması risk altında mı?
Trump’ın çıkışı, 2025 yılında imzalanan ABD–İngiltere ticaret anlaşmasının geleceğini de tartışmaya açtı. Söz konusu anlaşmada dijital hizmetler vergisi korunmuştu. Ancak Trump daha önce bu anlaşmanın “her zaman değiştirilebileceğini” ifade ederek Londra’ya açık bir mesaj vermişti.
Bu durum, anlaşmanın yeniden müzakereye açılabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Avrupa genelinde benzer vergi politikaları
İngiltere yalnız değil. Fransa, İtalya ve İspanya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesi benzer dijital hizmet vergileri uyguluyor. Bu da ABD’nin yalnızca Londra ile değil, Avrupa genelinde daha geniş çaplı bir ticaret gerilimi yaşayabileceği anlamına geliyor.
Trump, 2025 yılında yaptığı açıklamalarda da bu tür vergileri “Amerikan teknolojisine karşı ayrımcı” olarak nitelendirmiş ve bu uygulamaları kaldırmayan ülkelere karşı ek tarifeler uygulanacağını duyurmuştu.
ABD teknoloji şirketleri neden hedefte?
Dijital hizmetler vergileri, fiziksel varlığı sınırlı olan ancak büyük gelir elde eden teknoloji şirketlerinin vergilendirilmesini amaçlıyor. Özellikle reklam, veri ve dijital platform gelirleri üzerinden kazanç sağlayan şirketlerin faaliyet gösterdikleri ülkelerde daha fazla vergi ödemesi hedefleniyor.
ABD ise bu yaklaşımın kendi şirketlerine orantısız yük bindirdiğini savunuyor.
Siyasi arka plan: Gerilim neden arttı?
Trump’ın açıklamaları, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile ABD yönetimi arasında son dönemde artan görüş ayrılıklarının ardından geldi. Özellikle Orta Doğu politikaları ve küresel güvenlik konularındaki farklı tutumlar, iki ülke arasındaki ilişkileri zaten hassas hale getirmişti.
Bu bağlamda dijital vergi tartışması, sadece ekonomik değil aynı zamanda siyasi bir gerilim unsuru olarak öne çıkıyor.
Küresel ticaret savaşı ihtimali
Uzmanlara göre, dijital hizmet vergileri üzerinden başlayan bu tartışma daha geniş bir ticaret savaşına dönüşebilir. ABD’nin Avrupa ülkelerine karşı toplu tarifeler uygulaması, küresel ticaret dengelerini ciddi şekilde etkileyebilir.
Bu senaryoda: Teknoloji şirketlerinin maliyetleri artabilir. Uluslararası ticaret hacmi daralabilir. Dijital ekonomi üzerinde yeni regülasyon savaşları başlayabilir.
Londra’nın yanıtı merak konusu
İngiltere hükümeti cephesinden henüz resmi bir geri adım sinyali gelmiş değil. Ancak Downing Street’in önümüzdeki günlerde bu konuda bir açıklama yapması bekleniyor.
