İngiltere’de işsizlik oranı beklenmedik şekilde yükseldi

İngiltere’de işsizlik oranı beklenmedik şekilde yükselirken, açık iş pozisyonlarının sayısı son beş yılın en düşük seviyesine geriledi. Uzmanlar, İran savaşı nedeniyle artan ekonomik belirsizliğin iş piyasasını doğrudan etkilemeye başladığını belirtirken, özellikle gençler için tabloyun giderek ağırlaştığı uyarısında bulundu.

İşsizlik oranı yüzde 5’e çıktı

İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi’nin verilerine göre işsizlik oranı, Mart ayına kadar olan üç aylık dönemde yüzde 5’e yükseldi. Bir önceki dönemde bu oran yüzde 4,9 seviyesindeydi.

Her ne kadar artış sınırlı görünse de ekonomistler bunun iş piyasasında kırılganlığın başladığını gösterdiğini belirtiyor. Özellikle İran savaşı nedeniyle enerji maliyetleri, işletme giderleri ve küresel ticarette yaşanan belirsizliklerin şirketleri işe alımlarda daha temkinli davranmaya ittiği ifade ediliyor.

Açık iş pozisyonları son 5 yılın en düşük seviyesinde

Şubat-Nisan döneminde açık iş pozisyonlarının sayısı 28 bin azalarak 705 bine geriledi. Bu rakam, Nisan 2021’den bu yana görülen en düşük seviye oldu.

Office for National Statistics Ekonomi İstatistikleri Direktörü Liz McKeown, özellikle konaklama ve perakende sektörlerinde ciddi yavaşlama görüldüğünü söyledi.

McKeown, düşük ücretli sektörlerde hem çalışan sayısının hem de yeni iş ilanlarının hızla düştüğünü belirtti.

Bordrolu çalışan sayısı da geriledi

Nisan ayında bordrolu çalışan sayısının yaklaşık 100 bin kişi azaldığı açıklandı. Uzmanlara göre bu durum, şirketlerin maliyet baskısı nedeniyle yeni personel alımını yavaşlattığını gösteriyor.

Institute of Chartered Accountants in England and Wales Baş Ekonomisti Suren Thiru, iş piyasasında “artan sıkıntı sinyalleri” görüldüğünü ifade etti.

Thiru’ya göre küresel krizler ve artan işletme maliyetleri nedeniyle firmalar personel taleplerini hızla azaltıyor.

İran savaşı ekonomiyi baskılıyor

Ekonomistler, İran savaşı uzadıkça İngiltere’de iş gücü piyasasının daha da zayıflayabileceği görüşünde birleşiyor.

Özellikle enerji fiyatlarındaki yükselişin işletme maliyetlerini artırdığı, bunun da işe alımları doğrudan etkilediği belirtiliyor. İngiliz Ticaret Odaları yetkilileri, şirketlerin belirsizlik nedeniyle işe alımları dondurmaya başladığını söyledi.

İngiltere Otelcilik Birliği CEO’su Kate Nicholls ise işsizliğin yükselmesini vergi artışları, maliyet baskısı ve yeni düzenlemelerle ilişkilendirdi.

Genç işsizliği 2014’ten beri en yüksek seviyede

Uzmanların en çok dikkat çektiği konu ise genç işsizliği oldu. Lancaster Üniversitesi Work Foundation Direktörü Ben Harrison, genç işsizlik oranının yüzde 14,7’ye yükseldiğini ve bunun 2014 sonundan bu yana görülen en yüksek seviye olduğunu söyledi.

Ayrıca Institute for Fiscal Studies tarafından yayımlanan ayrı bir araştırma, genç istihdamındaki düşüşün artık 2008 küresel finans krizi ve Covid-19 dönemindeki seviyelere yaklaşmaya başladığını ortaya koydu.

Araştırmaya göre 2022 sonundan 2025 sonuna kadar 16-24 yaş grubunda bordrolu çalışan oranı yüzde 54,9’dan yüzde 50,6’ya geriledi.

“Sorun kendiliğinden çözülmeyecek”

IFS ekonomistlerinden Jed Michael, genç yaşta yaşanan işsizliğin uzun vadeli olumsuz etkiler yaratabileceğini söyledi.

The King’s Trust CEO’su Jonathan Townsend ise mevcut tabloyu “alarm verici” olarak nitelendirdi.

Townsend, ekonomik koşullar düzelse bile sorunun otomatik olarak çözülmeyeceğini belirterek özellikle gençlerin iş hayatından ve eğitimden neden uzaklaştığının acilen araştırılması gerektiğini söyledi.

Faiz indirimi beklentileri zayıfladı

Ücret artış hızının da yavaşladığı açıklandı. Düzenli maaş artışı yılın ilk üç ayında yüzde 3,4 seviyesine gerilerken, enflasyon dikkate alındığında reel artışın yalnızca yüzde 0,3 olduğu belirtildi.

Ekonomistler, iş piyasasındaki yavaşlamanın İngiltere Merkez Bankası’na faiz indirimi için zaman kazandırabileceğini ancak İran savaşı nedeniyle yükselen enflasyon baskısının faizlerin uzun süre yüksek kalmasına yol açabileceğini ifade ediyor.

Deutsche Bank İngiltere Baş Ekonomisti Sanjay Raja, İngiltere Merkez Bankası’nın savaşın ekonomi üzerindeki etkilerini izlemek için faizleri daha uzun süre sabit tutabileceğini söyledi.