İngiltere’de Asistan Doktorlardan Haziran’da Yeni Dört Günlük Grev Kararı

İngiltere’de sağlık sistemi üzerindeki baskı giderek büyürken, asistan doktorlar uzun süredir devam eden maaş ve çalışma koşulları anlaşmazlığı nedeniyle yeniden greve gitme kararı aldı. İngiliz Tabipler Birliği’nin yaptığı açıklamaya göre, ülke genelindeki asistan doktorlar 15 Haziran Pazartesi günü saat 07.00’de iş bırakacak ve grev 19 Haziran Cuma günü sabahına kadar sürecek.

Bu eylem, Mart 2023’ten bu yana düzenlenen 16’ncı grev olacak. Sağlık otoriteleri ise yeni grevin Ulusal Sağlık Sistemi NHS üzerinde büyük bir operasyonel baskı yaratacağı görüşünde.

Hastanelerde Binlerce Randevu ve Ameliyat Ertelenebilir

Dört gün sürecek 96 saatlik grev boyunca İngiltere genelindeki hastanelerde ciddi aksaklıklar yaşanması bekleniyor. NHS yöneticileri, binlerce ameliyatın, poliklinik randevusunun ve tanı testinin yeniden planlanacağını açıkladı.

Sağlık yöneticilerine göre yalnızca bu grevin günlük maliyeti yaklaşık 50 milyon sterlini bulabilir. Daha önceki grevlerde olduğu gibi hastanelerin acil servis ve kritik bakım alanlarına öncelik vereceği, birçok rutin operasyonun ise erteleneceği belirtiliyor.

NHS kaynakları, son iki yıldır devam eden grevler nedeniyle zaten oluşmuş olan tedavi birikiminin daha da ağırlaşmasından endişe ediyor.

Maaş Tartışmasının Merkezinde “Reel Gelir Kaybı” Var

Asistan doktorları temsil eden BMA, doktor maaşlarının 2008-2009 döneminden bu yana enflasyon karşısında reel olarak yüzde 26 değer kaybettiğini savunuyor. Sendika, bu kaybın telafi edilmesini ve doktor maaşlarında ciddi bir düzeltmeye gidilmesini istiyor.

BMA’ya göre son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, artan yaşam maliyetleri ve yoğun iş yükü genç doktorların NHS’den uzaklaşmasına yol açıyor. Birçok doktorun Avustralya, Yeni Zelanda ve Kanada gibi ülkelere göç ettiği ya da özel sektöre yöneldiği belirtiliyor.

Sendika ayrıca yalnızca maaş artışı değil, kariyer planlaması açısından da ciddi reformlar talep ediyor.

Uzmanlık Eğitimi Kontenjanlarında Büyük Kriz

BMA’nın gündeme taşıdığı en önemli konulardan biri de uzmanlık eğitimi pozisyonlarındaki yetersizlik oldu. İngiltere’de binlerce genç doktor, uzmanlık eğitimine devam edebilmek için gerekli kadroları bulmakta zorlanıyor.

Doktor temsilcileri, NHS’nin yeni doktor yetiştirmesine rağmen yeterli eğitim pozisyonu açılmadığını ve bunun ciddi bir kariyer darboğazı yarattığını savunuyor.

BMA, hükümeti tıp uzmanlığı eğitim kontenjanlarını büyük ölçüde artırmaya çağırıyor. Sendika yetkilileri, mevcut sistemin genç doktorların kariyerlerini “tıkanma noktasına” getirdiğini ifade ediyor.

Yeni Sağlık Bakanı ile İlk Büyük Kriz

Grevin siyasi boyutunda ise dikkatler kısa süre önce göreve getirilen yeni Sağlık Bakanı James Murray’e çevrildi. 14 Mayıs’ta Wes Streeting’in yerine göreve gelen Murray, göreve başladıktan kısa süre sonra doktor sendikasıyla sert bir anlaşmazlığın içine girdi.

Murray, BMA’nın taleplerini “gerçekçi olmayan, sürdürülemez ve karşılanamaz” olarak tanımladı. Hükümetin son dört yılda asistan doktor maaşlarında toplam yüzde 33,4 artış sağladığını belirten Murray, kamu sektöründeki en yüksek ücret artışlarından birinin doktorlara verildiğini söyledi.

Yeni sağlık bakanı ayrıca, grevin halktan destek görmediğini ve sağlık sistemi üzerindeki baskıyı artıracağını savundu.

“Müzakerelerde İlerleme Sağlanamadı”

BMA Asistan Doktorlar Komitesi Başkanı Dr. Jack Fletcher ise hükümetin uzlaşmaz tavır sergilediğini öne sürdü. Fletcher, sağlık bakanlığındaki liderlik değişiminin yaklaşımı değiştirmediğini belirterek şu mesajı verdi:

“Yeni sağlık bakanına göreve alışması için zaman tanımaya hazırdık. Ancak maaş konusunda masada yeni bir teklif yok, uzmanlık kadroları konusunda ise somut bir plan sunulmuyor.”

Fletcher, haftalar süren görüşmelerin sonunda hükümetin “müzakere edilecek başka konu kalmadığı” mesajı verdiğini ve bunun kabul edilemez olduğunu söyledi.

Hükümet ve NHS Yönetiminden Sert Tepki

NHS Alliance yetkilileri ise grev kararını “aceleci” ve “sorumsuz” olarak değerlendirdi. NHS Acute and Ambulance Network geçici direktörü Matthew Hopkins, grevin bedelini yine hastaların ödeyeceğini belirtti.

Hopkins, sağlık çalışanlarının hâlihazırda yoğun baskı altında olduğunu ve yeni grevin klinik ile idari personel üzerindeki yükü daha da artıracağını söyledi.

Hükümet kaynakları da sağlık sisteminin son yıllarda pandemi sonrası toparlanma süreciyle mücadele ettiğini, yeni grevlerin bu süreci sekteye uğrattığını ifade ediyor.

Son İki Yılda Sürekli Grevler Yaşandı

İngiltere sağlık sistemi son iki yıldır neredeyse aralıksız grevlerle karşı karşıya kaldı. Asistan doktorlar, hemşireler, ambulans çalışanları ve diğer sağlık personelleri farklı dönemlerde iş bırakma eylemleri düzenledi.

Özellikle asistan doktor grevleri NHS tarihinde en uzun ve en maliyetli endüstriyel eylemler arasında gösteriliyor.

Mart 2023’te başlayan süreçte sağlık sisteminde yüz binlerce randevu ve operasyon ertelendi. Muhalefet partileri ise hükümeti sağlık çalışanlarıyla uzlaşma sağlayamamakla suçluyor.

Aile Hekimlerinde “Özel Hizmet” Dönemi Tartışılıyor

Öte yandan BMA’nın aile hekimleri komitesi de İngiltere’de GP kliniklerinin daha fazla özel sağlık hizmeti sunup sunmamasını oylamaya hazırlanıyor.

Planın kabul edilmesi halinde bazı aile hekimliği merkezleri, diş kliniklerine benzer şekilde abonelik sistemi veya gelir düzeyine bağlı özel hizmet modelleri sunabilecek.

Bu gelişme, NHS’nin temel ilkelerinden biri olan “ücretsiz kamu sağlık hizmeti” anlayışının geleceği konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

Uzmanlar, NHS üzerindeki finansal baskının artması halinde İngiltere sağlık sisteminin daha karma bir modele dönüşebileceği yorumunda bulunuyor.