Andy Burnham’dan Gazze çıkışı: “İşçi Partisi doğru davranmadı, özür diliyorum”
İngiltere’de İşçi Partisi liderliği için adı geçen Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, partisinin Gazze savaşının ilk dönemindeki tutumuna ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Burnham, İşçi Partisi’nin İsrail’in Gazze’ye yönelik askeri operasyonlarına verdiği ilk tepkinin yetersiz kaldığını belirterek kamuoyu önünde özür diledi. Açıklama, partinin özellikle Müslüman ve ilerici seçmenlerle bozulan ilişkilerini onarma çabasının önemli bir adımı olarak değerlendiriliyor.
“İlk tepkimiz yeterli değildi”
Guardian’a konuşan Burnham, Gazze savaşının başlangıcında İşçi Partisi’nin doğru refleksi gösteremediğini söyledi.
“Birçok insan partimizin doğru adımları atmadığını düşünüyor. Ben de bunun için üzgünüm. Tepkilerimiz çoğu zaman yeterli değildi. Daha iyisini yapmalıydık.” diyen Burnham, İngiltere’nin ateşkes çağrısında bulunmakta da geç kaldığını ifade etti.
Burnham, başbakan olması halinde Orta Doğu politikasında daha kararlı bir çizgi izleyeceğini belirtti.
İsrail’e yeni yaptırımlar gündemde
Burnham, Netanyahu hükümeti üzerindeki baskının artırılması gerektiğini savunarak yeni yaptırım seçeneklerini gündeme getirdi.
Planları arasında;
-İsrail hükümetiyle bağlantılı kişi ve kuruluşlara ilave yaptırımlar uygulanması,
-Batı Şeria’daki yasa dışı Yahudi yerleşimlerinden gelen ürünlerin İngiltere’de yasaklanması,
-Yerleşim bölgeleriyle ticaretin durdurulması
gibi adımlar bulunuyor.
Burnham, İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerinin iki devletli çözümü fiilen imkânsız hale getirdiğini söyledi.
“Gazze’de savaş suçlarına dair kanıtlar artıyor”
Gazze’deki insani tabloyu “kolektif vicdanın utancı” olarak tanımlayan Burnham, savaş suçlarına ilişkin ciddi bulgular bulunduğunu dile getirdi.
Ancak yaşananları doğrudan “soykırım” olarak nitelendirmekten kaçınan Burnham, bu kararın siyasetçilerin değil uluslararası mahkemelerin vermesi gerektiğini savundu.
Bu yaklaşım, Gazze’de yaşananların soykırım olarak tanınmasını isteyen İşçi Partisi’nin sol kanadından eleştiri aldı.
Starmer’ın Gazze sürecine dolaylı eleştiri
Burnham’ın açıklamaları, eski Başbakan Keir Starmer’ın Gazze krizinin ilk dönemindeki tutumuna yönelik dolaylı bir eleştiri olarak yorumlandı.
Starmer, 2023’te Hamas saldırılarının ardından yaptığı açıklamalarda İsrail’in elektrik ve su kesme hakkı bulunduğunu söylemiş, gelen tepkiler üzerine günler sonra sözlerine açıklık getirmişti.
Filistin devletini tanıma kararı da aylar süren siyasi baskıların ardından alınmıştı. Parti içinde birçok isim, bu gecikmeler nedeniyle İşçi Partisi’nin kamuoyunda güven kaybettiğini savunuyor.
İlerici seçmenleri geri kazanma hamlesi
Haziran ayında yapılan Opinium araştırmasına göre Yeşiller Partisi’ne geçen eski İşçi Partisi seçmenlerinin üçte ikisi, bu tercihlerinde Gazze politikasının etkili olduğunu belirtti.
Siyasi gözlemcilere göre Burnham’ın özrü, özellikle Müslüman seçmenler ve ilerici sol tabanla yeniden bağ kurmayı hedefleyen stratejik bir “yeniden başlangıç” mesajı niteliği taşıyor.
Antisemitizm vurgusu yaptı
Burnham, İsrail hükümetine yönelik eleştirilerin antisemitizmle karıştırılmaması gerektiğini de söyledi.
İngiltere’de Yahudi toplumunun güvenliği konusunda hassasiyetini koruduğunu belirten Burnham, Hamas’ın 7 Ekim saldırılarını güçlü şekilde kınadığını ifade etti.
“Antisemitizme sıfır tolerans göstermek ile Netanyahu hükümetini hesap vermeye çağırmak arasında hiçbir çelişki yok.” diyen Burnham, dengeli ve hukuk temelinde bir dış politika izleyeceğini söyledi.
Parti liderliği yarışında önemli mesaj
Burnham’ın açıklamaları, yalnızca Gazze politikasıyla sınırlı kalmayıp yaklaşan İşçi Partisi liderlik yarışının da en önemli mesajlarından biri olarak görülüyor.
Siyasi analistler, Burnham’ın bu çıkışla hem parti tabanına hem de savaşın insani boyutundan rahatsız olan seçmenlere hitap etmeyi amaçladığını değerlendiriyor. İsrail’e yönelik daha sert yaptırımlar ve Filistin konusunda daha net bir diplomatik çizgi önerisi, liderlik yarışında tartışmaların merkezinde yer alacak başlıklardan biri olmaya hazırlanıyor.
