İngiltere’de ekonomi için yeni yaklaşım: Hükümet ve şirketler birlikte çalışacak
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ülkenin ekonomik büyümeyi hızlandırabilmesi için hükümet ile iş dünyası arasındaki ilişkilerde “kültür değişimine” ihtiyaç olduğunu söyledi. Burnham’ın, ülkenin en büyük şirketlerinin yöneticileriyle Downing Street’te yapacağı toplantı öncesinde verdiği mesajlarda yatırım, girişimcilik ve yerel yönetimlerin yetkilerinin artırılması öne çıktı.
Büyük şirketlerin yöneticileri Downing Street’te buluşacak
Başbakanlık tarafından yapılan açıklamaya göre Burnham; BP, Shell, HSBC, Morrisons, Sainsbury’s, BT, Vodafone ve Rolls-Royce gibi büyük şirketlerin üst düzey yöneticileriyle 10 Numara’da bir araya gelecek.
Toplantının gündeminde ekonomik büyümenin hızlandırılması, yatırımların artırılması ve iş dünyasının önündeki engellerin azaltılması bulunuyor.
Burnham, iyi iş fikirleri olan kişilerin hükümet tarafından daha güçlü şekilde desteklenmesi gerektiğini belirterek, girişimcilere “fikirlerini hayata geçirebileceklerine dair güven verilmesi” gerektiğini söyledi.
Yerel yönetimlere daha fazla yetki mesajı
Burnham, yerel yönetimlerin şirketlerle daha yakın çalışabilmesi için daha fazla araca ve yetkiye sahip olması gerektiğini savundu.
“Yerel liderler işlerini yapabilecek araçlara sahip olduğunda ve hükümet iş dünyasıyla ortak hareket ettiğinde yatırım çekebilir, yeni işler yaratabilir ve bölgeleri dönüştürebilirsiniz” diyen Burnham, hükümetin büyüme konusunda özel sektörün “ortağı” olacağını ifade etti.
Hükümete işletme maliyetleri eleştirisi
Toplantı, İşçi Partisi hükümetinin şirketler üzerindeki maliyetleri artırdığı yönündeki eleştirilerin devam ettiği bir dönemde gerçekleştiriliyor.
Önceki Başbakan Sir Keir Starmer döneminde işverenlerin ödediği Ulusal Sigorta katkılarında ve asgari ücrette yapılan artışların özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler üzerinde baskı yarattığı savunulmuştu.
Muhafazakâr Parti’nin gölge iş dünyası bakanı Julia Lopez ise işletmelerin büyümesini sağlamanın en etkili yolunun vergileri azaltmak olduğunu söyledi.
Lopez, hükümetin işverenlere yönelik vergi artışları ve yeni düzenlemelerinin istihdam piyasasını zayıflattığını, yatırımları düşürdüğünü ve işletmelerin maliyetlerini yükselttiğini savundu.
800’den fazla işletmeden KDV indirimi çağrısı
Hükümete yönelik baskının bir diğer kaynağı ise konaklama ve yeme-içme sektöründen geliyor.
Aralarında ünlü şefler Heston Blumenthal ve Tom Kerridge’in de bulunduğu 800’den fazla pub, restoran ve otel yöneticisi Başbakan Burnham’a mektup göndererek sektördeki KDV oranının yüzde 20’den yüzde 10’a düşürülmesini istedi.
Burnham, Greater Manchester Belediye Başkanı olduğu dönemde de İngiltere’deki konaklama sektörünün vergi oranlarının Avrupa’daki daha düşük seviyelere yaklaştırılması gerektiğini savunmuştu.
Bütçe öncesinde ekonomi üzerindeki baskı artıyor
İş dünyası toplantısı, Maliye Bakanı John Healey’nin gelecek ay açıklayacağı ilk bütçe öncesinde gerçekleştiriliyor.
Son haftalarda İngiltere’nin borçlanma maliyetlerinin yükselmesi kamu maliyesi üzerindeki baskıyı artırdı. İngiltere’nin 10 yıllık devlet tahvili getirileri ABD, Fransa ve Japonya gibi ülkelerin üzerine çıkmış durumda.
Ekonomistler, İngiltere’de yatırımcı güveninin zayıflamasında son yıllarda yaşanan başbakan ve maliye bakanı değişikliklerinin yanı sıra sık sık değiştirilen ekonomi politikalarının da etkili olduğunu belirtiyor.
Healey ise geçtiğimiz hafta BBC’ye yaptığı açıklamada, tarihi seviyelere yükselen borçlanma maliyetlerine rağmen İngiltere ekonomisine duyulan güvenin yeniden tesis edilmesi gerektiğini söyledi.
Yapay zekâ yatırımları büyümeyi destekledi
İngiltere ekonomisi Temmuz ayında beklentilerin üzerinde büyüme kaydetti. Resmi verilere göre bu performansta yapay zekâ yatırımlarındaki artış etkili oldu.
Ancak uzmanlar yüksek enerji fiyatları nedeniyle önümüzdeki aylarda büyümenin yavaşlayabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın petrol fiyatlarını sert şekilde yükseltmesi, İngiltere’de enerji ve akaryakıt fiyatlarını da yukarı çekti. Artan enerji maliyetlerinin enflasyonu yüksek tutabileceği ve merkez bankalarının faiz oranlarını yeniden artırmasına yol açabileceği belirtiliyor.
Borçlanma maliyetleri hükümetin hareket alanını daraltıyor
Küresel ölçekte yükselen faiz beklentileri ve yapay zekâ şirketlerinin büyük yatırımlar için sermaye piyasalarından yoğun şekilde borçlanması, devletlerin de borçlanma maliyetlerini artırıyor.
Bu durum hükümetlerin şirketlere destek vermesini, altyapı yatırımlarını finanse etmesini ve kamu harcamalarını artırmasını zorlaştırıyor.
Burnham hükümeti ise iş dünyasıyla daha yakın çalışarak yatırım çekmeyi, yeni istihdam yaratmayı ve ekonomik büyümeyi ülkenin farklı bölgelerine yaymayı hedefliyor.
