İngiltere’de süresiz oturum planında geri adım sinyali: 5 yıldan 15 yıla çıkarılması tartışılıyor
İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, yabancı çalışanların süresiz oturum izni (ILR) almasını zorlaştırmayı öngören planlarda değişikliğe gidilebileceğinin sinyalini verdi. Özellikle sağlık ve bakım vizesiyle İngiltere’ye gelen sosyal bakım çalışanlarının yerleşim süresinin 5 yıldan 15 yıla çıkarılması ve bunun geçmişte gelenlere de uygulanması hükümet içinde ve sendikalarda tepkiye yol açtı.
Mahmood, Liverpool’daki İşçi Partisi konferansında yaptığı konuşmada, kamuoyundaki “adaletsizlik” eleştirilerinin dikkate alındığını belirtti. Henüz nihai karar verilmediğini vurgulayan hükümet kaynakları da tekliflerin danışma sürecinde olduğunu ifade etti.
Değişiklik 2021’den sonra gelenleri de etkileyebilir
Guardian’ın aktardığı plana göre sağlık ve bakım vizesi kapsamında İngiltere’ye gelen sosyal bakım çalışanlarının kalıcı oturum için bekleme süresi 5 yıldan 15 yıla yükselebilir.
En fazla tartışma yaratan noktalardan biri ise düzenlemenin yalnızca gelecekte İngiltere’ye gelecek kişileri değil, 2021’den bu yana ülkeye gelen çalışanları da kapsayabilecek olması.
Bu durumda mevcut kurallara göre beş yılın sonunda süresiz oturuma geçmeyi planlayan binlerce kişinin bekleme süresi önemli ölçüde uzayabilir.
Angela Rayner’dan bakım çalışanları için itiraz
Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimler Bakanı Angela Rayner, düzenlemenin yabancı bakım çalışanlarını olumsuz etkileyebileceğini belirterek değişikliklere karşı çıktı.
Rayner, İngiltere’de yaşlı ve bakıma ihtiyaç duyan insanların bakımını üstlenmek amacıyla hayatlarını başka bir ülkeye taşıyan çalışanların yeni düzenleme nedeniyle cezalandırılmaması gerektiğini savundu.
Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh de kendi ailesinin benzer kurallarla karşılaşması halinde sürecin oldukça zor olacağını ifade etti.
Sendikalardan “kuralları sonradan değiştirmeyin” çağrısı
Unison Genel Sekreteri Andrea Egan da planlara sert tepki gösterdi. Egan, yabancı bakım çalışanlarının mevcut durumda dahi kısıtlayıcı vize şartları altında çalıştığını belirterek, beş yıl sonunda yerleşme beklentisinin 15 yıllık belirsizlikle değiştirilmesini eleştirdi.
Sendikalar özellikle İngiltere’ye mevcut kurallar doğrultusunda gelmiş çalışanlara yeni şartların geriye dönük uygulanmasına karşı çıkıyor.
Mahmood’a yakın kaynaklar ise süresiz oturum reformunun ayrıntıları konusunda henüz nihai karar alınmadığını bildirdi.
Mahmood: Yasal göçmenlerle İngiliz vatandaşları arasında denge kurulacak
Mahmood, hükümetin hem yasal yollarla İngiltere’ye gelenlere hem de ülkede yaşayan İngiliz vatandaşlarına karşı adil bir sistem oluşturması gerektiğini söyledi.
Kendi ebeveynlerinin de İngiltere’ye daha iyi bir yaşam kurmak amacıyla göç ettiğini hatırlatan Mahmood, süresiz oturum hakkının ülkeye “tutarlı bağlılık” gösteren kişiler tarafından kazanılmasını istediklerini belirtti.
Ancak İçişleri Bakanı, danışma sürecinde bazı düzenlemelerin adil olmadığı yönündeki eleştirilerin hükümete ulaştığını açıkça kabul ederek, planın bazı bölümlerinde yumuşamaya gidilebileceğinin işaretini verdi.
Bakım çalışanlarının yurtdışından alınmasına kısıtlama getirilmişti
İngiltere hükümeti daha önce net göçü azaltma politikası kapsamında yurtdışından yeni bakım çalışanı alımına yönelik vize kurallarını sıkılaştırmıştı.
Bakım çalışanlarının aile üyelerini İngiltere’ye getirmelerine yönelik kısıtlamalar da bu politikanın parçalarından biri olmuştu.
Yeni tartışma ise halihazırda ülkede bulunan ve süresiz oturum hakkına ulaşmayı bekleyen çalışanların geleceğine odaklanıyor.
Mülteciler için yeni yasal yollar açılacak
Mahmood aynı konuşmada göç politikasının başka bir ayağında ise yeni güvenli ve yasal yollar oluşturulacağını açıkladı.
Ekim 2026’dan itibaren yardım kuruluşları ve kâr amacı gütmeyen kuruluşların mültecilere sponsorluk yapmak için başvuruda bulunabilmesi planlanıyor. Topluluk sponsorluğu ile yerel grupların, öğrenci sponsorluğu aracılığıyla da üniversitelerin mültecilerin İngiltere’ye güvenli şekilde gelmesine destek vermesi öngörülüyor.
Bu program kapsamında ilk kişilerin 2027 sonbaharında İngiltere’ye ulaşması bekleniyor.
Afgan kadınlar ve Filistinliler için yeniden yerleşim
Hükümet ayrıca Birleşmiş Milletler ile ortak yürütülen mülteci yeniden yerleştirme programını yeniden açmayı planlıyor.
Mahmood, program kapsamında dünyanın farklı bölgelerindeki savunmasız mültecilerin İngiltere’ye kabul edileceğini söyledi. İlk gelenlerin yaklaşık dörtte birinin Taliban yönetiminden kaçan Afgan kadın ve kız çocukları ile Gazze’den ayrılan Filistinlilerden oluşmasının beklendiğini açıkladı.
Göç ve mülteci kuruluşları güvenli yolların yeniden açılmasını olumlu karşılarken, programların ölçeğinin Manş Denizi üzerinden küçük teknelerle gerçekleştirilen düzensiz geçişleri önemli ölçüde azaltmak için yeterli olmayabileceğini savunuyor.
