İngiltere’de Süresiz Oturum Kuralları Değişiyor: Kimler 5, Kimler 10 Yıl Bekleyecek?

İngiltere hükümeti, göçmenlerin süresiz oturum izni (Indefinite Leave to Remain – ILR) alabilmeleri için gereken süreyi köklü biçimde değiştirecek yeni düzenlemeleri açıkladı. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, Avam Kamarası’nda yaptığı açıklamada, standart bekleme süresinin 5 yıldan 10 yıla çıkarılacağını duyurdu. Ancak daha önce ülkede çalışmaya başlayan bazı bakım sektörü çalışanları, doktorlar, hemşireler, öğretmenler ve yüksek gelirli göçmenler için önemli istisnalar getirildi. Yeni düzenlemeler kapsamında yaklaşık 517 bin kişinin süresiz oturum hakkına daha geç ulaşması bekleniyor.

Bakım Çalışanlarına Müjde: 15 Yıllık Bekleme Şartından Vazgeçildi

İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, 2 Kasım 2026 tarihinde Avam Kamarası’nda yaptığı açıklamada, sosyal bakım sektöründe çalışan yabancı işçilere yönelik tartışmalı düzenlemede geri adım attıklarını duyurdu.

Hükümetin önceki planında, bakım sektöründe çalışan göçmenlerin süresiz oturum alabilmek için 15 yıl beklemesi öngörülüyordu.

Ancak İşçi Partisi milletvekillerinden ve sektör temsilcilerinden gelen yoğun eleştirilerin ardından bu uygulamadan vazgeçildi.

Yeni plana göre, Mayıs 2025’ten önce İngiltere’ye gelen, yılda en az 25 bin sterlin kazanan ve vize şartlarını yerine getiren bakım çalışanları, beş yıl sonunda süresiz oturum başvurusu yapabilecek.

Böylece binlerce bakım çalışanının İngiltere’deki geleceklerine ilişkin belirsizliğin azaltılması hedefleniyor.

Mahmood ayrıca, Mayıs 2025’ten önce ülkeye gelen ancak bazı vize koşullarını karşılayamayan bakım çalışanlarına, yeni bir beş yıllık vizeye başvurarak durumlarını düzeltmeleri için ikinci bir fırsat tanınacağını açıkladı.

Süresiz Oturum İçin Genel Bekleme Süresi 10 Yıla Çıkıyor

Hükümetin açıkladığı yeni göçmenlik reformunun en dikkat çekici bölümlerinden biri, süresiz oturum için standart bekleme süresinin iki katına çıkarılması oldu.

Mevcut sistemde birçok çalışma vizesi sahibi, İngiltere’de beş yıl yaşadıktan sonra süresiz oturum başvurusunda bulunabiliyor.

Yeni düzenleme kapsamında ise özel istisnalardan yararlanmayan göçmenlerin 10 yıl beklemesi öngörülüyor.

Bu değişiklik, özellikle yılda 50 bin sterlinin altında kazanan ve istisna kapsamına girmeyen çalışanları etkileyecek.

Daha önce beş yıllık oturum beklentisiyle İngiltere’ye yerleşmiş kişilerin de yeni kurallardan etkilenebilecek olması tartışma yarattı.

BBC’nin aktardığına göre Birmingham’da çalışan Bangladeşli aşçı Ashfak Juned, yeni düzenlemeler nedeniyle 2028 yılında elde etmeyi beklediği süresiz oturum hakkının 2033 yılına erteleneceğini söyledi.

Kimler 3, 5, 10, 20 veya 30 Yıl Bekleyecek?

Hükümetin açıkladığı önerilere göre süresiz oturum için bekleme süreleri, göçmenlerin gelirlerine, mesleklerine ve ülkeye giriş şekillerine göre farklılaşacak.

Beş yıllık gelir temelli başvuru yolundan yararlanmak isteyenlerin, başvurudan önceki beş yılın üçünde en az 50.271 sterlin kazanmış olması öngörülüyor.

Bu süreler açıklanan reform planının parçası olup, bütün ayrıntıların yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.

Doktorlar, Hemşireler ve Öğretmenler İçin Beş Yıllık Süre Korunuyor

İngiltere hükümeti, kamu hizmetlerinin devamlılığı açısından kritik kabul edilen meslek gruplarına özel muafiyetler tanımayı planlıyor.

Buna göre sağlık ve eğitim sektörlerinde nitelikli kamu hizmeti sunan çalışanlar, beş yıllık süresiz oturum yolundan yararlanmaya devam edebilecek.

Doktorlar, hemşireler ve öğretmenler bu gruplar arasında yer alıyor.

Hükümet, bu istisnanın ülkenin sağlık ve eğitim sistemlerinin yabancı çalışanlara olan ihtiyacını dikkate aldığını belirtiyor.

Bununla birlikte, her sağlık veya eğitim çalışanının otomatik olarak bu haktan yararlanacağı anlamı çıkarılmaması gerekiyor. Nihai meslek ve uygunluk kriterleri, düzenlemelerin ayrıntılarıyla netleşecek.

Yaklaşık 282 Bin Göçmen İçin Olumlu Değişiklik

BBC’nin hükümet kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, ilk reform planı uygulansaydı yaklaşık 799 bin kişinin süresiz oturum hakkı gecikecekti.

Yeni istisnaların açıklanmasıyla bu sayının 517 bine düşmesi bekleniyor.

Böylece yaklaşık 282 bin kişi, önceki öneriye kıyasla daha uzun bekleme süresinden kurtulmuş olacak.

Bu değişiklikte en önemli payı, mevcut bakım çalışanlarına tanınan beş yıllık süresiz oturum istisnası oluşturuyor.

Buna rağmen yüz binlerce göçmenin, İngiltere’ye geldikleri tarihte öngördüklerinden daha uzun süre beklemek zorunda kalabileceği belirtiliyor.

İngilizce, Sabıka Kaydı ve Vergi Şartları Sıkılaştırılıyor

Yeni reform yalnızca bekleme sürelerini değiştirmekle sınırlı değil.

İçişleri Bakanı Mahmood, süresiz oturum hakkının ülkeye yapılan katkılar ve belirli koşulların yerine getirilmesi temelinde değerlendirileceğini açıkladı.

Önerilen şartlar arasında yüksek düzeyde İngilizce yeterliliği, temiz adli sicil, kamuya borç bulunmaması ve düzenli National Insurance (ulusal sigorta primi) katkılarının belgelenmesi yer alıyor.

Mahmood, İngilizce yeterliliğinin topluma uyum açısından kritik olduğunu savundu.

Ancak bazı milletvekilleri, özellikle eş vizesiyle gelen ve İngilizce eğitimine erişimde zorluk yaşayan kadınların bu şartlardan olumsuz etkilenebileceğini dile getirdi.

Mülteciler İçin 30 Yıla Kadar Bekleme Süresi

Yeni düzenlemeler, mültecilerin süresiz oturum hakkına ulaşma sürelerinde de önemli farklılıklar öngörüyor.

Hükümetin resmî programları kapsamında güvenli ve yasal yollarla İngiltere’ye gelen mültecilerin beş yıl sonunda süresiz oturuma başvurabilmesi planlanıyor.

Diğer bazı mülteciler için çalışma veya eğitim şartıyla 10 yıllık süre uygulanacak.

Çalışmayan veya eğitim görmeyenler için bu süre 20 yıla çıkabilecek.

Küçük teknelerle Manş Denizi’ni geçerek veya başka düzensiz yollarla İngiltere’ye ulaşan mültecilerin ise çalışma ya da eğitim durumlarına göre 20 ila 30 yıl beklemeleri öngörülüyor.

Mülteci hakları kuruluşları, bu yaklaşımın koruma ihtiyacı bulunan kişileri uzun yıllar belirsizlik içinde bırakabileceği uyarısında bulunuyor.

İşçi Partisi İçinde Tartışma: Geriye Dönük Uygulama Eleştiriliyor

Mahmood’un göçmenlik reformu, iktidardaki İşçi Partisi içinde de görüş ayrılıklarına neden oldu.

Angela Rayner başta olmak üzere bazı milletvekilleri, daha önce İngiltere’ye gelen göçmenlerin mevcut beş yıllık beklentilerinin değiştirilmesini eleştirdi.

Eleştirilerin merkezinde, yeni kuralların hâlihazırda İngiltere’de yaşayan ve çalışan göçmenleri de etkilemesi bulunuyor.

Bakım çalışanlarına yönelik 15 yıllık planın kaldırılması olumlu karşılansa da genel 10 yıllık bekleme süresinin mevcut göçmenlere uygulanması konusundaki itirazlar devam ediyor.

Muhalefetten Sert Tepki: 10 Milyar Sterlinlik Maliyet İddiası

Muhafazakâr Parti’nin gölge İçişleri Bakanı Chris Philp, bakım çalışanlarına yönelik istisnayı hükümetin geri adımı olarak nitelendirdi.

Philp, değişikliğin kamu maliyesine yaklaşık 10 milyar sterlinlik yük getirebileceğini savundu.

BBC Verify’ın aktardığı değerlendirmeye göre, İçişleri Bakanlığı’nın önceki hesaplamalarında 2026-2030 yılları arasında süresiz oturum alması beklenen 117 bin yabancı bakım çalışanının yaşam boyu kamu maliyetinin 4,2 milyar sterlin olabileceği tahmin edilmişti.

Yetişkin aile üyeleri hesaba katıldığında bu tahmin 9,5 milyar sterline yükseliyordu.

Ancak Oxford Üniversitesi Göç Gözlemevi’nden Ben Brindle, bakım sektöründeki yüksek iş gücü hareketliliği nedeniyle uzun vadeli maliyet tahminlerinin belirsizlik içerdiğine dikkat çekti.

Reform UK lideri Nigel Farage ise hükümeti geri adım atmakla suçlayarak partisinin süresiz oturum sistemini tamamen kaldırmak istediğini söyledi.

Bakım Sektörü Kararı Memnuniyetle Karşıladı

İngiltere’deki sosyal bakım kuruluşları, mevcut yabancı çalışanların beş yıllık süresiz oturum yolunun korunmasını olumlu değerlendirdi.

National Care Association Başkanı Nadra Ahmed, kararın sektöre nefes aldıracağını belirtti.

Mencap Üst Yöneticisi Jon Sparkes ise değişikliğin özellikle öğrenme güçlüğü bulunan bireylere sunulan bakım hizmetlerinin sürekliliğini korumaya yardımcı olacağını ifade etti.

Bununla birlikte kuruluşlar, personel eksikliği, düşük ücretler ve çalışma koşulları gibi temel sorunların devam ettiğini vurguladı.

BBC’nin aktardığı verilere göre, İngiltere’deki bağımsız bakım sektöründe çalışanların yaklaşık üçte biri yabancı uyruklu.

Yetişkin sosyal bakım sektöründe yaklaşık 96 bin açık pozisyon bulunması da yabancı iş gücünün önemini ortaya koyuyor.

Yeni Kurallar Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

İçişleri Bakanlığı kaynaklarının BBC’ye verdiği bilgiye göre, açıklanan değişikliklerin Avam Kamarası’nda ayrı bir oylama yapılmadan, göçmenlik kurallarında değişiklik bildirimleri yoluyla hayata geçirilmesi planlanıyor.

Bu nedenle açıklanan bekleme süreleri ve istisnalar, henüz bütün ayrıntılarıyla yürürlüğe girmiş kurallar olarak değerlendirilmemeli.

Özellikle hâlihazırda İngiltere’de yaşayan göçmenler açısından geçiş hükümleri, başvuru koşulları ve uygulama tarihleri belirleyici olacak.

Yeni reform, İngiltere’de süresiz oturum sisteminin gelir, meslek ve ülkeye yapılan katkı temelinde yeniden şekillendirilmesini hedeflerken, yüz binlerce göçmenin gelecek planlarını doğrudan etkileyebilecek.

Kaynak: BBC News, 2 Kasım 2026 – Shabana Mahmood’un Avam Kamarası açıklamaları ve BBC canlı yayın haber akışı.