İngiltere’de Faiz Artışı Milyonlarca Ev Sahibini Etkileyecek
İngiltere Merkez Bankasından Üç Yıl Sonra İlk Faiz Artışı
İngiltere Merkez Bankası, 5 Kasım 2026 Perşembe günü aldığı kararla politika faizini yüzde 3,75’ten yüzde 4’e yükseltti.
The Guardian’ın haberine göre, üç yılı aşkın sürenin ardından gerçekleştirilen ilk faiz artışı, İngiltere genelinde milyonlarca hanenin konut kredisi maliyetlerini etkileyebilecek.
Kararın özellikle değişken faizli mortgage kullananlar ve mevcut sabit faizli sözleşmesi sona yaklaşan ev sahipleri üzerinde etkili olması bekleniyor.
7,3 Milyon Mortgage Sahibinin Ödemesi Şimdilik Değişmeyecek
İngiltere’deki yaklaşık 8,5 milyon konut kredisi sözleşmesinin 7,3 milyondan fazlası, yani yüzde 87’si sabit faizli mortgage kapsamında bulunuyor.
Bu nedenle söz konusu kredi sahiplerinin aylık ödemeleri mevcut sözleşmeleri sona erene kadar değişmeyecek.
Ancak sabit faizli anlaşmaların bitiş tarihi yaklaştıkça, milyonlarca ev sahibi daha yüksek faiz oranlarıyla karşılaşma riski taşıyor.
Özellikle birkaç yıl önce düşük faizle mortgage kullanan kişilerin yeni sözleşmelere geçerken önemli maliyet artışları yaşaması bekleniyor.
Değişken Faizli Mortgage Sahiplerine Anında Zam
Faiz artışından doğrudan etkilenecek ilk grup, İngiltere Merkez Bankasının politika faizine bağlı mortgage kullanan yaklaşık 510 bin ev sahibi olacak.
UK Finance verilerine göre, ortalama 147 bin sterlin kredi borcu bulunan bir tracker mortgage müşterisinin aylık ödemesi 30,72 sterlin artacak.
Bankaların standart değişken faiz oranlarına (SVR) bağlı mortgage kullanan yaklaşık 470 bin kişinin de daha yüksek ödemelerle karşılaşması bekleniyor.
Faiz artışının tamamının müşterilere yansıtılması halinde bu gruptaki ortalama aylık ödeme artışının 14,28 sterlin olacağı hesaplanıyor.
Ancak bankalar, politika faizindeki artışı müşterilerine tamamen yansıtmak zorunda değil.
Yeni Mortgage Faizleri Üç Yılın Zirvesinde
Finansal veri kuruluşu Moneyfacts’e göre, İngiltere’de yeni mortgage sözleşmelerinin ortalama faiz oranı yüzde 5,89’a yükselerek son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Ortalama faiz oranı ekim ayının başında yüzde 5,83, geçen yılın aynı döneminde ise yüzde 4,99 seviyesindeydi.
Buna karşın Halifax, Barclays ve Nationwide gibi bazı büyük kredi kuruluşları, Merkez Bankasının kararından önce yeni sabit faizli mortgage ürünlerinde indirime gitti.
Mortgage uzmanlarına göre bunun nedeni, faiz artışının piyasalarda önceden beklenmesi ve yeni kredi fiyatlarına büyük ölçüde yansıtılmış olması.
Piyasada yüzde 5’in altında faiz sunan bazı mortgage ürünleri bulunuyor. Ancak bu teklifler genellikle konut değerinin en az yüzde 40’ı kadar peşinatı veya mevcut konut özkaynağı bulunan müşterilere yönelik.
2027’de 2,3 Milyon Mortgage Sözleşmesi Sona Erecek
İngiltere’de ev sahiplerini bekleyen en önemli gelişmelerden biri, önümüzdeki yıl sona erecek sabit faizli mortgage anlaşmaları olacak.
Verilere göre, 2027 yılında yaklaşık 2,3 milyon sabit faizli mortgage sözleşmesinin süresi dolacak.
Ayrıca 2026 yılının sonuna kadar yaklaşık 200 bin sözleşmenin daha sona ermesi bekleniyor.
Bu kişilerin büyük bölümü mevcut mortgage anlaşmalarını yenilemek veya farklı kredi kuruluşlarından yeni teklif almak zorunda kalacak.
Özellikle 2021 yılında düşük faiz oranlarından yararlanarak beş yıllık sabit mortgage kullanan ev sahiplerinin önemli ödeme artışlarıyla karşılaşabileceği belirtiliyor.
Aylık Mortgage Ödemesi 334 Sterlin Artabilir
The Guardian’ın aktardığı hesaplamaya göre, Kasım 2021’de beş yıllık sabit faizli mortgage kullanan bir kişinin ortalama faiz oranı yüzde 2,59 seviyesindeydi.
Kasım 2026 itibarıyla yeni beş yıllık sabit faizli mortgage anlaşmalarında ortalama oran yüzde 5,99’a ulaştı.
Kalan vadesi 25 yıl olan 175 bin sterlinlik bir konut kredisi için faiz oranının yüzde 2,59’dan yüzde 5,99’a yükselmesi, aylık ödemede yaklaşık 334 sterlinlik artış anlamına geliyor.
Bu da yıllık yaklaşık 4 bin sterlinlik ek maliyet demek.
Söz konusu hesaplama örnek bir mortgage üzerinden yapılıyor. Gerçek ödeme artışı, kalan kredi borcuna, vadeye ve seçilen faiz oranına göre değişiyor.
Faiz Artışı Tasarruf Sahiplerine Yarayabilir
Merkez Bankasının faiz artırma kararı, konut kredisi kullananlar açısından ek maliyet anlamına gelirken tasarruf sahipleri için daha yüksek getiri fırsatları oluşturabilir.
Moneyfacts verilerine göre, 5 Kasım itibarıyla İngiltere’deki kolay erişilebilir tasarruf hesaplarının ortalama faiz oranı yüzde 2,58 seviyesinde bulunuyordu.
Ancak piyasadaki bazı rekabetçi hesaplarda faiz oranları yüzde 5’e kadar çıkabiliyor.
Altı ay ile beş yıl arasında değişen vadeli tasarruf hesaplarında ise yüzde 5,4’e ulaşan oranlar sunuluyor.
Bununla birlikte bankaların Merkez Bankasının faiz artışını tasarruf hesaplarına aynı oranda yansıtma zorunluluğu bulunmuyor.
Uzmanlardan Yeni Faiz Artışlarına İlişkin Uyarı
Mortgage danışmanlık şirketi John Charcol’dan Nicholas Mendes, faiz artışının tek seferlik bir önlem olarak değerlendirilmesi halinde sabit mortgage faizlerinde yeniden düşüş görülebileceğini belirtti.
Ancak Merkez Bankasının yeni bir faiz artırımı sürecine girdiği düşünülürse mortgage piyasasındaki son iyileşmenin durabileceği uyarısında bulundu.
Tasarruf platformu Flagstone’dan Katie Horne ise bankaların beklenen faiz artışını vadeli mevduat ürünlerine aylardır yansıttığını ifade etti.
Horne’a göre, 0,25 puanlık tek bir artışın sabit faizli tasarruf hesaplarında büyük değişiklik yaratması beklenmiyor.
Ev Sahipleri İçin Kritik Dönem Başlıyor
İngiltere’de faiz artışı, özellikle 2026 sonunda ve 2027 boyunca mortgage anlaşmaları sona erecek ev sahiplerini yakından ilgilendiriyor.
Mevcut sabit faizli sözleşmesi devam edenlerin aylık ödemeleri şimdilik korunurken, yeni anlaşma yapacak kişiler daha yüksek maliyetlerle karşılaşabilir.
Uzmanlar, mortgage sözleşmesi sona yaklaşan kişilerin farklı bankaların tekliflerini karşılaştırmasının ve olası ödeme artışlarını önceden hesaplamasının önemine dikkat çekiyor.
