Burnham: “Gazze ve Batı Şeria’daki duruma sessiz kalamayız”

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Gazze ve Batı Şeria konusunda Londra yönetiminin yaklaşımını yeniden şekillendirdiğini açıkladı. Gazze’de yaşanan sivil kayıplara ve insani yardım sıkıntısına dikkat çeken Burnham, iki devletli çözümün korunması gerektiğini söyledi.

Burnham konuşmasında dış politikadan ulusal güvenliğe, Rusya kaynaklı olduğu belirtilen dezenformasyon faaliyetlerinden yapay zekâya kadar İngiltere’nin önümüzdeki dönemde izleyeceği politikaların ana hatlarını da anlattı. Gazze konusunda ise “sessiz kalamayız” mesajı verdi.

“Çocuklar dahil çok fazla insan öldü”

Burnham, İsrail’in 7 Ekim 2023’te yaşadığı saldırıların ardından Gazze ve Batı Şeria’da gerçekleştirilen her eylemin meşru kabul edilemeyeceğini belirtti.

Gazze’deki sivil kayıplara dikkat çeken İngiltere Başbakanı, çocuklar dahil çok fazla insanın hayatını kaybettiğini ve bölgeye yeterli insani yardım ulaştırılamadığını söyledi.

Burnham, yaşananların çok uzun süredir devam ettiğini belirterek İsrailliler ile Filistinlilerin yan yana barış ve güvenlik içinde yaşayacağı iki devletli çözüm hedefinin korunması gerektiğini vurguladı.

İngiltere’nin Orta Doğu politikasında “reset”

Burnham, İngiltere’nin Orta Doğu politikasında bir “reset” gerçekleştirdiğini belirterek Londra’nın diğer ülkelerle birlikte yeni adımlar attığını söyledi.

Bu politikanın önemli başlıklarından birini Batı Şeria’daki İsrail yerleşimleri oluşturuyor.

İngiliz hükümeti Eylül ayında, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimlerinden yapılan mal ithalatını ve yerleşimlerin genişlemesine hizmet sağlayan bazı faaliyetleri kapsayacak yeni bir yaptırım rejimi hazırlayacağını açıkladı. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için mevzuat süreci devam ediyor.

Londra iki devletli çözümü savunuyor

İngiltere’nin resmi tutumuna göre işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan İsrail yerleşimleri uluslararası hukuka aykırı.

İngiliz hükümeti ayrıca E1 olarak bilinen yerleşim projesine karşı çıkıyor. Londra yönetimi, projenin hayata geçirilmesinin Batı Şeria’yı ikiye bölebileceğini ve iki devletli çözümün uygulanabilirliğini daha da zorlaştırabileceğini belirtiyor.

Burnham, iki devletli çözüm hakkında yıllarca konuşulmasına rağmen bu hedefin hayata geçirilememesinin siyasi kurumlara yönelik güveni de zedelediğini ifade etti.

Rusya konusunda “çatışma aramıyoruz” mesajı

Burnham’ın BM konuşmasının bir diğer önemli başlığı Rusya oldu.

İngiltere’nin savunma yatırımlarını sürdüreceğini ve NATO ile Avrupa’nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesine bağlı kalacağını belirten Burnham, aynı zamanda Rusya ile gerilimi tırmandıracak bir politika izlemek istemediklerini söyledi.

Başbakan, İngiltere’nin caydırıcılığını güçlendirmeye devam edeceğini ancak “çatışma aramadığını” ifade etti.

Dezenformasyonla mücadele için yeni merkez

Burnham, İngiltere’nin yalnızca geleneksel askeri tehditlerle değil, bilgi savaşı ve dezenformasyonla da karşı karşıya olduğunu savundu.

Rusya’nın İngiliz toplumundaki ayrışmaları derinleştirmeye yönelik dezenformasyon faaliyetleri yürüttüğünü ileri süren Burnham, yapay zekânın gelişmesiyle bu tehdidin daha da büyüyebileceği uyarısında bulundu.

İngiliz hükümeti bu kapsamda “National Information Defence Centre” adıyla yeni bir merkez oluşturmayı planlıyor. Merkezin dezenformasyon, sahte internet siteleri, bot hesaplar ve yapay zekâ ile üretilen deepfake içerikler gibi tehditlerle mücadele etmesi öngörülüyor.

“Yapay zekâ halka hizmet etmeli”

Burnham’ın konuşmasında öne çıkan bir başka konu da yapay zekâ oldu.

Yapay zekâ konusunda toplumda ciddi endişeler bulunduğunu belirten İngiltere Başbakanı, bu teknolojinin geleceğini belirleyen temel kararların demokratik olarak seçilmiş hükümetlerin kontrolünde olması gerektiğini söyledi.

Burnham, yapay zekânın ekonomik dönüşüm ve yeniden sanayileşme açısından önemli fırsatlar sunduğunu ancak teknolojik dönüşümün çalışanların aleyhine sonuçlanmaması gerektiğini ifade etti.

G20 gündeminin merkezinde yapay zekâ olacak

Burnham, Sanayi Devrimi sırasında teknolojik dönüşümün çalışanlar üzerinde ağır sonuçları olduğunu hatırlatarak yapay zekâ çağında aynı hataların tekrarlanmaması gerektiğini söyledi.

İngiltere’nin gelecek yıl üstleneceği G20 dönem başkanlığında yapay zekânın önemli gündem maddelerinden biri olacağını açıklayan Burnham, teknolojinin ekonomik büyümeye katkı sağlarken toplumun tamamına fayda sağlaması gerektiğini belirtti.

BM konuşmasıyla Burnham hükümeti; Gazze ve Batı Şeria politikası, iki devletli çözüm, Rusya kaynaklı olduğu belirtilen dezenformasyon tehditleri, ulusal güvenlik ve yapay zekâ konusunda İngiltere’nin yeni dönem yaklaşımının ana hatlarını ortaya koydu.