Burnham ilk kez Başbakan olarak Avam Kamarası’na çıkıyor
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, göreve gelmesinden altı hafta sonra ilk kez Avam Kamarası’nda milletvekillerine hitap etmeye hazırlanıyor. Burnham’ın konuşmasında kamu hizmetlerinde daha fazla kamu kontrolü, ekonomik büyüme, savunma harcamaları, cezaevi kapasitesi ve düzensiz göç gibi başlıkların öne çıkması bekleniyor.
Burnham’ın ilk büyük Parlamento sınavı
Andy Burnham, başbakanlık görevine geldikten yaklaşık altı hafta sonra ilk kez Avam Kamarası’nda başbakan sıfatıyla konuşacak. Aynı zamanda bu, Burnham’ın 16 yılı aşkın bir sürenin ardından hükümet adına kürsüye çıkışı olacak.
Burnham sabah saatlerinde kabine toplantısına başkanlık ederken, öğleden sonra milletvekillerine geniş kapsamlı bir değerlendirme sunması bekleniyor. Konuşmasının belirli tek bir politika alanına odaklanmak yerine, yaz boyunca hükümetin açıkladığı politikaların genel çerçevesini içermesi öngörülüyor.
“Pozitiflik ve imkan duygusunu güçlendirmek istiyorum”
Burnham’ın temel siyasi mesajlarından birinin ülkede “pozitiflik ve imkan duygusunu” güçlendirmek olacağı belirtiliyor.
Başbakan, son haftalarda siyasi tartışmalarda sık sık “puan kazanmaya değil, sorun çözmeye” odaklanılması gerektiğini savundu. Burnham’ın Muhafazakar Parti, Reform UK ve Nigel Farage’a yönelik sert söylemlerden büyük ölçüde uzak durması da bu yaklaşımın bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Ancak Avam Kamarası’nın sert siyasi atmosferinin, Burnham’ın bu uzlaşmacı çizgisini ne ölçüde sürdürebileceğini test etmesi bekleniyor.
Kamu hizmetlerinde daha fazla devlet kontrolü gündemde
Burnham’ın konuşmasındaki en önemli başlıklardan biri temel kamu hizmetlerinin daha fazla kamu kontrolüne alınması olacak.
Hükümetin, özellikle stratejik hizmetlerde kamunun rolünü genişletmenin İngiliz ekonomisinin büyümesine katkı sağlayacağı görüşünü savunması bekleniyor.
Bu yaklaşım, İşçi Partisi içindeki ekonomi politikası tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı.
Darren Jones’tan kamu harcamaları uyarısı
Eski hükümette üst düzey görev yapan Darren Jones, Burnham yönetimine kamu harcamaları konusunda uyarıda bulundu.
Jones, İngiltere’nin yalnızca kamu harcamalarını artırarak daha zengin hale gelemeyeceğini savundu ve büyümenin öncelikli olması gerektiğini belirtti. Büyük vergi artışlarından kaçınılmasını isteyen Jones, özel sektörün dinamizmini güçlendirecek koşulların oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
Jones ayrıca yapay zekanın hizmet sektörüne dayalı İngiliz ekonomisi üzerindeki etkilerine şimdiden hazırlanılması gerektiğini ifade etti.
Bununla birlikte Jones, Burnham’ın yaz döneminde kamuoyundaki olumlu imajını güçlendirdiğini ve İşçi Partisi’nin anket performansını yükselttiğini de kabul etti.
İngiltere’nin borçlanma maliyetleri 28 yılın zirvesinde
Burnham’ın ekonomi politikalarının tartışıldığı bir dönemde İngiliz hükümetinin uzun vadeli borçlanma maliyetleri 28 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Bu gelişme, kamu harcamalarının artırılması ve olası vergi değişiklikleri konusunda hükümet üzerindeki mali baskının daha da artabileceğine işaret ediyor.
Burnham daha önce bütçede kamu harcamalarını finanse etmek amacıyla vergi artışlarının tamamen gündem dışı olmadığını belirtmiş, ancak kapsamlı değişiklik beklentilerini de azaltmaya çalışmıştı.
Savunma harcamalarında yüzde 3,5 hedefi
Savunma harcamaları da hükümetin karşı karşıya olduğu önemli başlıklardan biri.
Maliye Bakanı John Healey, İngiltere’nin NATO taahhütleri doğrultusunda savunma harcamalarını 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,5’ine çıkarma konusunda kararlı olduğunu söyledi.
Hükümetin bu hedefe ulaşmak için izleyeceği yolun gelecek yıl yapılacak harcama incelemesinde ayrıntılı şekilde açıklanması bekleniyor.
Ancak savunma harcamalarının GSYH’nin yüzde 3’üne hangi tarihte çıkarılacağı konusunda henüz kesin bir tarih verilmiş değil.
Cezaevlerinde çamaşırhaneler hücreye dönüştürülecek
Hükümetin gündemindeki bir diğer kriz ise cezaevlerindeki kapasite sorunu.
Adalet Bakanlığı, aşırı doluluğu azaltmak amacıyla cezaevlerindeki kullanılmayan ofisler, çamaşırhaneler ve benzeri alanların hücrelere dönüştürülmesi için 110 milyon sterlin harcanacağını açıkladı.
Adalet Bakanı Alex Norris, bu yöntemle yüzlerce ilave mahkum kapasitesi oluşturulabileceğini söyledi.
Norris, çamaşırhanelerin hücreye dönüştürülmesinin cezaevlerinin işleyişini aksatmayacağını savunarak, mevcut alanların daha verimli kullanılacağını belirtti.
Hükümet ayrıca daha uzun vadede 14 bin yeni cezaevi kapasitesi oluşturmayı planlıyor.
Küçük tekne geçişlarında yedi yılın en düşük seviyesi
İçişleri Bakanlığı da Manş Denizi üzerinden küçük teknelerle yapılan düzensiz göç geçişlarında önemli düşüş yaşandığını açıkladı.
Haziran, temmuz ve ağustos aylarını kapsayan yaz dönemindeki küçük tekne geçişlarının 2019’dan bu yana en düşük toplam seviyeye indiği belirtildi.
Ağustos ayında geçiş sayısının geçen yıla göre yüzde 46, temmuzda yüzde 64, haziranda ise yüzde 50 azaldığı açıklandı.
Ancak tekne sayısı ile göçmen sayısının aynı ölçüde düşmediğine dikkat çekiliyor. Bunun başlıca nedeni olarak insan kaçakçılarının daha büyük tekneler kullanmaya başlaması gösteriliyor.
Farage da Avam Kamarası’na dönüyor
İngiliz siyasetinde günün bir başka önemli gelişmesi de Reform UK lideri Nigel Farage’ın Avam Kamarası’ndaki yerini alması olacak.
Farage, yaz tatili sırasında yapılan Clacton ara seçimini kazanmasının ardından milletvekili olarak Parlamento’ya dönecek.
Bu nedenle Burnham’ın ilk Avam Kamarası konuşması yalnızca hükümet politikalarının tanıtımı açısından değil, Başbakan ile muhalefetin yeni siyasi dengelerinin ilk kez doğrudan karşı karşıya gelmesi açısından da önem taşıyor.
Gözler yarınki Başbakanlık Soruları oturumunda
Burnham’ın bugünkü konuşmasının ardından asıl siyasi sınavlarından birini yarın Başbakanlık Soruları oturumunda vermesi bekleniyor.
Son altı haftadır daha uzlaşmacı ve olumlu bir siyasi dil benimseyen Burnham’ın, sert soru-cevapların yaşandığı Avam Kamarası atmosferinde bu çizgiyi sürdürüp sürdüremeyeceği yakından izlenecek.
