İngiltere ile AB Arasında Brexit Sonrası Tarihi Anlaşma: Gıda Ticaretindeki Engeller Kalkıyor!

Brexit Sonrası Ticarette Yeni Dönem

BBC Ekonomi Editörü Faisal Islam’ın haberine göre, İngiltere ile AB arasında gıda güvenliği, hayvan sağlığı ve bitki sağlığı standartlarını kapsayan SPS (Sanitary and Phytosanitary) anlaşmasının yaklaşık 200 sayfalık taslak metni hazırlandı.

Taslak, bu ay düzenlenmesi planlanan İngiltere-AB zirvesi öncesinde değerlendirilmek üzere Brüksel’deki AB üyesi ülkelere gönderildi.

Anlaşmanın, İngiltere’nin Avrupa Birliği’nin tek pazarından ayrılmasının ardından ortaya çıkan ticari engellerin azaltılması açısından bugüne kadarki en önemli adımlardan biri olması bekleniyor.

Taslak metnin çarşamba günü AB üyesi ülkelerin büyükelçilerinden oluşan Daimî Temsilciler Komitesi’nde (Coreper) ele alınması planlanıyor.

İhracatçılar İçin Yüzlerce Sterlinlik Masraflar Kalkacak

Anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde İngiltere ile AB arasındaki gıda ve tarım ticaretinde birçok belge ve kontrol zorunluluğu kaldırılacak.

Bunlar arasında yaklaşık 200 sterlin tutarındaki ihracat sağlık sertifikaları, 25 sterlinlik bitki sağlığı sertifikaları, denetçi ücretleri, organik ürün sertifikaları, bazı liman masrafları ve numune alma ücretleri bulunuyor.

Mevcut sistemde ihracatçılar, ürünlerini AB ülkelerine gönderebilmek için kapsamlı evrak işlemlerinden geçmek zorunda kalıyor.

İngiliz Ticaret Odaları Birliği (BCC) Ticaret Politikası Başkanı William Bain, yalnızca ihracat sağlık sertifikalarının bile bir kamyon dolusu ürün için binlerce sterlin ek maliyet oluşturabildiğini belirtti.

Bain, ortak standartların benimsenmesi sayesinde maliyetlerin azalacağını, sınır geçişlerinin hızlanacağını ve işletmelerin Avrupa pazarına erişiminin kolaylaşacağını söyledi.

Sosis, Hamburger ve Deniz Ürünlerinin İhracatı Yeniden Başlayacak

Yeni anlaşmanın İngiliz gıda üreticileri açısından önemli fırsatlar yaratması bekleniyor.

Brexit sonrasında ticari kısıtlamalarla karşılaşan taze sosis, hamburger, İngiltere sularından elde edilen kabuklu deniz ürünleri ve tohumluk patateslerin AB ülkelerine ihracatının yeniden mümkün hale gelmesi öngörülüyor.

Bu gelişmenin özellikle çiftçiler, balıkçılar, gıda üreticileri ve küçük ölçekli ihracatçılar için önemli bir ekonomik rahatlama sağlaması bekleniyor.

Anlaşmanın süpermarketler ve çiftçi temsilcileri tarafından da desteklendiği bildirildi.

İngiltere Ekonomisine Yıllık 5,1 Milyar Sterlin Katkı Bekleniyor

İngiliz hükümeti, gıda ticaretindeki engellerin kaldırılmasının uzun vadede ekonomiye yıllık yaklaşık 5,1 milyar sterlinlik fayda sağlayabileceğini hesaplıyor.

Sınır kontrollerinin azalmasıyla taşımacılık sürelerinin kısalması, tedarik zincirlerinin daha verimli işlemesi ve işletmelerin idari maliyetlerinin düşmesi bekleniyor.

İş dünyası temsilcileri, Brexit sonrasında artan evrak yükünün İngiliz şirketlerinin rekabet gücünü olumsuz etkilediğini savunuyor.

BCC tarafından yapılan araştırmada, ihracat yapan işletmelerin yüzde 56’sı büyüyebilmek için AB gümrük işlemlerinin ve sınır gecikmelerinin kaldırılmasını istediğini belirtti.

Bu oran imalat sektöründeki işletmelerde yüzde 58’e yükseldi.

Evcil Hayvanlarla Avrupa’ya Seyahat Kolaylaşacak

Taslak anlaşma yalnızca ticareti değil, evcil hayvan sahiplerini de ilgilendiriyor.

Düzenlemenin hayata geçirilmesiyle İngiltere’deki evcil hayvanlar için AB ülkelerinde kullanılabilecek pasaport sisteminin yeniden mümkün hale gelmesi bekleniyor.

Bu adım, özellikle köpek ve kedileriyle Avrupa ülkelerine seyahat eden İngiltere sakinlerinin işlemlerini kolaylaştırabilecek.

Ancak sistemin ayrıntıları ve uygulama takvimi, anlaşmanın nihai halinin kabul edilmesinin ardından netleşecek.

İngiltere AB’nin Gıda Standartlarına Uyum Sağlayacak

Anlaşmanın karşılığında İngiltere’nin gıda, hayvan ve bitki sağlığı alanlarında AB kurallarını takip etmesi gerekecek.

Dinamik uyum olarak adlandırılan bu sistem kapsamında İngiltere, ilgili AB mevzuatında yapılan değişikliklere kendi düzenlemelerini uyarlayacak.

İngiltere’nin mevcut standartları büyük ölçüde AB ile uyumlu olsa da bazı alanlarda farklılıklar bulunuyor.

Örneğin, bitkilerde gen düzenleme teknolojilerine ilişkin İngiliz mevzuatı ile AB kuralları arasında farklı yaklaşımlar söz konusu.

Tarafların bu tür konularda geçiş düzenlemeleri üzerinde de uzlaştığı bildirildi.

Bununla birlikte bazı Brexit yanlısı gruplar, İngiltere’nin yeniden AB kurallarına uyum sağlamasını ülkenin düzenleyici bağımsızlığı açısından eleştiriyor.

Kuzey İrlanda İçin Kritik Değişiklik

Anlaşmanın en önemli etkilerinden birinin Kuzey İrlanda’da görülmesi bekleniyor.

Brexit sonrası yapılan düzenlemeler nedeniyle Kuzey İrlanda, mal ticareti bakımından AB tek pazarı kurallarına bağlı kalmıştı.

Bu nedenle İngiltere’nin diğer bölgelerinden Kuzey İrlanda’ya gönderilen bazı gıda ürünleri için belge ve fiziksel kontrol zorunlulukları uygulanıyor.

Yeni SPS anlaşmasının bu kontrolleri büyük ölçüde ortadan kaldırması ve İrlanda Denizi üzerinden yapılan ticareti kolaylaştırması hedefleniyor.

Böylece İngiltere iç pazarındaki ticari sürtüşmelerin azaltılması amaçlanıyor.

Karbon Vergisi ve Gençlere Çalışma İmkânı da Masada

İngiltere ile AB arasındaki görüşmeler gıda ticaretiyle sınırlı değil.

Tarafların emisyon ticaret sistemlerinin birbirine bağlanması ve gençlere karşılıklı seyahat ile çalışma imkânı sunacak bir program üzerinde de taslak metinler hazırladığı bildirildi.

Emisyon ticaret sistemlerinin uyumlaştırılması, İngiliz ihracatçıların AB’nin yeni karbon sınır vergisinden kaynaklanabilecek maliyetlerini azaltabilir.

Gençlik deneyim programında ise katılımcı sayısına ilişkin bazı önemli ayrıntıların siyasi düzeyde karara bağlanması bekleniyor.

AB öğrencilerinin İngiltere’deki üniversite ücretlerinde indirimden yararlanmasına ilişkin görüşmelerin ise gelecek yıla kalabileceği belirtiliyor.

Elektrik piyasalarının yeniden birbirine bağlanması da ilerleyen dönemde ele alınacak konular arasında bulunuyor.

Başbakan Andy Burnham AB ile Yakınlaşmak İstiyor

BBC’nin haberine göre, İngiltere Başbakanı Andy Burnham yönetiminde ülkenin AB ile ilişkilerine yaklaşımında önemli bir değişim yaşanıyor.

Eski Başbakan Keir Starmer, İngiltere’nin kendi yaşamı boyunca AB’ye yeniden katılmayacağını söylerken Burnham, ülkenin gelecekte yeniden birliğe üye olmasını istediğini dile getirdi.

Burnham’ın bu ay düzenlenecek zirvede İngiltere ile AB arasındaki uzun vadeli ilişkileri daha kapsamlı biçimde ele almayı hedeflediği bildirildi.

Ancak mevcut taslak anlaşma, İngiltere’nin AB’ye veya tek pazara yeniden katılması anlamına gelmiyor.

İş Dünyasından Daha Kapsamlı Anlaşma Çağrısı

İngiliz Ticaret Odaları Birliği, mevcut ticaret ilişkisinin işletmelerin beklentilerini karşılamadığını savunarak hükümete daha geniş seçenekleri değerlendirme çağrısında bulundu.

Birlik, gümrük birliği, İsviçre modeline benzer bir tek pazar ilişkisi ve Kanada modelini temel alan ortaklık seçeneklerinin de aralarında bulunduğu dokuz farklı yaklaşımın incelenmesini önerdi.

BCC Genel Direktörü Shevaun Haviland, hükümetin Avrupa ile gelecekteki ilişkiler konusunda başlattığı tartışmanın önemli olduğunu belirterek işletmelerin karar alma sürecine başından itibaren dahil edilmesi gerektiğini ifade etti.

Nihai Karar İngiltere-AB Zirvesinde Bekleniyor

Taraflar arasında hazırlanan taslak metinler önemli bir ilerleme olarak değerlendirilse de anlaşmalar henüz nihai onay sürecini tamamlamadı.

AB üyesi ülkelerin değerlendirmelerinin ardından siyasi düzeyde kalan konuların çözüme kavuşturulması ve bu ayki zirvede yeni adımların açıklanması bekleniyor.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde İngiltere ile Avrupa Birliği arasında Brexit sonrasında oluşan en önemli ticari engellerden birinin kaldırılması hedefleniyor.