İngiltere’de uçuşunuz iptal edilirse veya rötar yaparsa hangi haklara sahipsiniz?

İngiltere genelinde hava trafik kontrol sisteminde yaşanan sorun nedeniyle yaklaşık 2 bin uçuşun yere indirilmesi veya iptal edilmesi, binlerce yolcunun seyahat planını altüst etti. Yaşanan aksaklıkların ardından uçuşu iptal edilen veya geciken yolcuların hangi haklara sahip olduğu yeniden gündeme geldi.

İngiltere kurallarına göre yolcular, şartlara bağlı olarak para iadesi, alternatif uçuş, yiyecek-içecek ve konaklama gibi haklardan yararlanabiliyor. Ancak ek tazminat ödenip ödenmeyeceği, aksaklığın nedenine bağlı.

Uçuş iptal edilirse iki temel seçenek var

İngiltere mevzuatı kapsamındaki bir uçuş iptal edildiğinde havayolu şirketi yolcuya para iadesi veya alternatif ulaşım seçeneklerinden birini sunmak zorunda.

Yolcu seyahat etmekten vazgeçerse biletin kullanılmayan bölümü için parasını geri alabiliyor. Gidiş-dönüş bileti bulunan bir yolcunun gidiş uçuşunun iptal edilmesi halinde, şartlara bağlı olarak dönüş dahil bilet ücretinin tamamı geri alınabiliyor.

Seyahate devam etmek isteyen yolcuya ise havayolunun alternatif bir uçuş sağlaması gerekiyor. Başka bir havayolu şirketinin aynı noktaya çok daha erken uçması durumunda yolcunun bu sefere aktarılması da söz konusu olabiliyor.

Uygun koşullarda tren gibi başka ulaşım yöntemleri de alternatif olarak kullanılabiliyor.

Yemek ve içecek sağlanması gerekiyor

Uçuş iptali nedeniyle havalimanında veya yurt dışında mahsur kalan yolcular için havayollarının bakım yükümlülüğü bulunuyor.

Buna göre şirketlerin makul miktarda yiyecek ve içecek sağlaması gerekiyor. Bu yardım çoğunlukla havalimanında kullanılabilecek kuponlar şeklinde sunuluyor.

Yolcuların gerekli iletişimi sağlayabilmeleri için telefon görüşmesi gibi bazı masrafların da karşılanması gerekebiliyor.

Otelde kalmanız gerekirse masraf havayoluna ait

İptal nedeniyle yolcunun bir sonraki güne kadar beklemesi gerekiyorsa havayolu şirketinin ücretsiz konaklama sağlaması gerekiyor.

Otel ile havalimanı arasındaki ulaşımın da şirket tarafından karşılanması gerekiyor.

Havayolu gerekli yardımı sağlayamazsa yolcular konaklama ve yemek gibi ihtiyaçlarını kendileri karşılayıp daha sonra masrafları geri talep edebiliyor.

İngiltere Sivil Havacılık Otoritesi (CAA), bu durumda tüm faturaların ve fişlerin saklanmasını öneriyor. Ancak harcamaların makul seviyede tutulması gerekiyor.

Rötarda 2, 3 ve 4 saat sınırlarına dikkat

Yolcular yalnızca uçuş iptal edildiğinde değil, uzun süreli gecikmelerde de yardım hakkına sahip.

Kısa mesafeli uçuşlarda gecikmenin iki saati, orta mesafeli uçuşlarda üç saati ve uzun mesafeli uçuşlarda dört saati aşması halinde havayolunun yolcuya belirli hizmetler sağlaması gerekiyor.

Gecikmenin beş saati aşması ve yolcunun artık seyahat etmek istememesi halinde ise tam para iadesi talep edilebiliyor.

Paket tatil alanların da hakları var

Uçuşun bir paket tatilin parçası olması durumunda farklı korumalar devreye girebiliyor.

ABTA üyesi bir şirketten paket tatil satın alan yolcunun uçuşu iptal edilirse uygun bir alternatif uçuş veya tam para iadesi hakkı bulunuyor.

Bu nedenle paket tatil müşterilerinin yalnızca havayolu şirketiyle değil, rezervasyonu yaptıkları tur operatörüyle de iletişime geçmeleri önem taşıyor.

Her iptal tazminat hakkı doğurmuyor

En önemli ayrım ise para iadesi ile ek tazminat arasında bulunuyor.

Hava trafik kontrol sistemi sorunları, kötü hava koşulları, havalimanı personelinin grevi veya çatışma gibi havayolunun kontrolü dışında kabul edilen “olağanüstü durumlar” nedeniyle yaşanan aksaklıklarda ek tazminat ödenmesi gerekmiyor.

Son hava trafik kontrol sistemi arızasında da yolcuların yemek, konaklama, alternatif uçuş veya para iadesi hakları bulunmasına rağmen, sorun havayolundan kaynaklanmadığı için genel olarak ek tazminat hakkı oluşmuyor.

Havayolu kusurluysa 520 sterline kadar tazminat

Sorunun havayolu şirketinden kaynaklanması halinde ise farklı kurallar uygulanıyor.

İngiltere’den herhangi bir havayoluyla kalkış yapanlar, İngiltere’ye İngiliz veya AB merkezli bir havayoluyla gelenler ve AB’ye İngiliz havayoluyla uçanlar belirli şartlarda tazminat talebinde bulunabiliyor.

Uçuşun iki haftadan daha kısa süre önce iptal edilmesi halinde, sunulan alternatif uçuşun saatlerine göre tazminat hakkı doğabiliyor.

1.500 kilometreden kısa uçuşlarda tazminat kişi başına 220 sterline, 1.500-3.500 kilometre arasındaki uçuşlarda 350 sterline, 3.500 kilometreden uzun uçuşlarda ise 520 sterline kadar çıkabiliyor.

Otel veya diğer kayıplar ne olacak?

İptal edilen uçuş nedeniyle kullanılmayan otel rezervasyonu gibi ek maddi kayıplar her zaman havayolu tarafından karşılanmıyor.

BBC’nin aktardığı bilgilere göre yolcular, rezervasyonu kredi kartıyla yaptıysa bazı durumlarda kart sağlayıcısına başvurabiliyor. Ardından seyahat sigortası üzerinden talepte bulunmak mümkün olabilir.

Ancak seyahat sigortalarında standart bir kapsam bulunmadığından poliçenin ayrıntılarının dikkatle incelenmesi gerekiyor.

Uçuş nedeniyle işe geç kalırsanız ne olur?

Uçuş gecikmesi nedeniyle işe zamanında dönemeyen yolcuların gelir kaybı havayolu şirketi tarafından karşılanmıyor. Seyahat sigortaları da genellikle kaybedilen çalışma ücretini ödemiyor.

Hukuk uzmanlarına göre çalışanların gecikme yaşayacaklarını mümkün olan en kısa sürede işverenlerine bildirmeleri gerekiyor.

Çalışan ve işveren, yıllık izin kullanılması veya ücretsiz izin gibi seçenekler üzerinde anlaşabiliyor. İş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe işverenin bu nedenle işe gelemeyen çalışana ücret ödeme konusunda genel bir yasal yükümlülüğü bulunmuyor.

Faturaları mutlaka saklayın

Uzmanlar, iptal veya uzun gecikme yaşayan yolcuların havayolu şirketinden öncelikle alternatif uçuş ve gerekli yardımı talep etmesini öneriyor.

Şirketin yemek, otel veya ulaşımı organize edemediği durumlarda yapılan makul harcamaların belgelenmesi büyük önem taşıyor. Daha sonra geri ödeme talebinde bulunabilmek için fiş ve faturaların saklanması gerekiyor.