Resmi Rapor: İngiltere’de Akıllı Otoyolların Çoğu Beklenen Faydayı Sağlamadı
İngiltere’de son yıllarda yaygınlaştırılan “akıllı otoyol” projelerinin büyük bölümünün maliyetine değmediği resmi raporlarla ortaya çıktı. Ulusal Karayolları İdaresi tarafından hazırlanan değerlendirmelerde, birçok projenin ekonomik açıdan zayıf veya çok zayıf performans gösterdiği belirtildi.
Değerlendirmeler Uzun Süre Yayınlanmamıştı
Ulaştırma Bakanlığı’nın onay sürecinde bekleyen ve bazıları 2023’ten bu yana kamuoyuyla paylaşılmayan 16 değerlendirme raporu nihayet yayımlandı. Açılışından sonra beş yıl boyunca incelenen 11 büyük otoyol projesinden yalnızca ikisinin olumlu sonuç verdiği açıklandı.
Özellikle M1, M4, M6 ve M25 otoyollarındaki projelerin çoğunun maliyet etkinliği açısından beklentilerin gerisinde kaldığı bildirildi.
Akıllı Otoyol Sistemi Nasıl Çalışıyor?
2013’ten itibaren yaygınlaşan akıllı otoyollar, acil durum şeridinin normal trafik şeridine dönüştürülmesi ve elektronik tabelalarla trafik akışının yönetilmesi üzerine kurulu. Amaç, yeni yol inşa etmeden kapasiteyi artırmak ve maliyetleri düşürmekti.
Ancak sürücüler arasında bu sistemin güvenli olmadığı yönündeki kaygılar giderek arttı. Özellikle arızalanan araçların aktif şeritlerde kalması nedeniyle meydana gelen kazalar kamuoyunda yoğun eleştiri aldı.
Güvenlik Tartışmaları Devam Ediyor
Resmi verilere göre bazı güzergâhlarda ölümlü ve ağır yaralanmalı kazalarda artış görüldü. Buna karşın Ulusal Karayolları yetkilileri, son yıllarda acil park alanlarının artırıldığını ve duraklayan araçları tespit eden yeni teknolojilerin devreye alındığını belirtiyor.
Yine de sürücüler arasında güven kaybı sürüyor. Yapılan bir ankete göre sürücülerin yaklaşık yarısı akıllı otoyollarda araç kullanırken tedirgin olduğunu söylüyor.
En Başarılı Model: Acil Şerit Kaldırılmayan Otoyollar
Raporda en başarılı proje olarak M25 otoyolunun 16–23 numaralı kavşaklar arasındaki bölümü gösterildi. Bu kesimde otoyol genişletildi ancak acil durum şeridi korunarak yalnızca trafik yönetim teknolojileri eklendi. Hem yolculuk süreleri iyileşti hem de güvenlik performansı arttı.
Otomobil kulübü AA’ya göre gelecekteki otoyol projelerinde acil şeridin korunması standart hale gelmeli.
Eleştiriler: Trafik Rahatlamadı, Ekonomik Kayıp Arttı
AA Başkanı Edmund King, birçok projede yolculuk sürelerinin uzadığını, bunun da ekonomik kayıplara ve güvenlik endişelerine yol açtığını söyledi. Bazı ulaşım uzmanları ise raporların, aktif şeritlerde duran araçların oluşturduğu risk konusunda yeterince açıklayıcı olmadığını savunuyor.
Hükümet ve Karayolları İdaresi Savunmada
Ulusal Karayolları yetkilileri ise akıllı otoyolların hâlâ ülkenin en güvenli yolları arasında olduğunu ve artan trafik yükünü karşılamak için önemli kapasite sağladığını savunuyor. Ulaştırma Bakanlığı da sistemin yolculukları daha güvenilir hale getirdiğini ve daha fazla aracın güvenli biçimde seyahat etmesini sağladığını belirtiyor.
Tartışma Sürecek
Resmi raporların yayımlanmasıyla birlikte akıllı otoyollar yeniden İngiltere’de ulaştırma politikalarının merkezine yerleşti. Güvenlik, maliyet ve trafik akışı tartışmalarının önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor.
