Schengen Bölgesi’nde yeni dijital sınır sistemi yürürlüğe girdi!
Avrupa Birliği’nin yeni dijital sınır sistemi olan Giriş/Çıkış Sistemi (EES), Schengen Bölgesi’ne giriş ve çıkış yapan AB vatandaşı olmayan yolcular için resmen devreye girdi. Yeni uygulamayla birlikte pasaportlara manuel damga vurulması kademeli olarak sona ererken, bunun yerini biyometrik veri temelli dijital kayıt sistemi alıyor. Sistem, güvenliği artırmayı ve sınır geçişlerini daha düzenli hale getirmeyi hedefliyor.
Kimler bu sisteme tabi olacak?
Yeni kurallar, Schengen Bölgesi’ne seyahat eden AB vatandaşı olmayan kişiler için geçerli olacak. Bu kapsamda İngiltere vatandaşları da sistemden etkilenecek. Fransa, İspanya, Portekiz, İtalya ve Yunanistan gibi birçok popüler Avrupa destinasyonuna giden yolcular, sınır geçişlerinde artık sadece pasaport göstermekle yetinmeyecek; parmak izi ve yüz fotoğrafı da vermek zorunda kalacak.
Parmak izi, fotoğraf ve dijital kayıt zorunlu
EES kapsamında yolcuların pasaportları taranacak, biyometrik fotoğrafları çekilecek ve parmak izleri kaydedilecek. İlk kaydın ardından bu bilgiler üç yıl boyunca sistemde tutulacak. Bu süre içinde yapılacak sonraki seyahatlerde yolcunun kimliği sistem üzerinden doğrulanacak. Böylece hem giriş çıkış kayıtları dijital olarak izlenecek hem de Schengen bölgesinde kalış süresi otomatik biçimde hesaplanacak.
Havaalanlarında uzun kuyruk uyarısı
Yeni sistemin en çok tartışılan yönlerinden biri ise yol açtığı bekleme süreleri oldu. Bazı Avrupa havaalanarında daha şimdiden uzun kuyruklar oluştu. Özellikle yoğun tatil dönemlerinde gecikmelerin daha da artabileceği belirtiliyor. Pisa Havalimanı’nda yaşanan örnek, uygulamanın etkisini açık biçimde ortaya koydu. İskoçya’dan gelen bir çiftin pasaport kontrolünden geçebilmek için beş saat beklediği bildirildi. Bagajların bantlardan indirilip zemine bırakıldığı, yaşlı yolcular ve çocuklu ailelerin uzun süre kuyrukta kaldığı aktarıldı.
Teknik sorunlar süreci zorlaştırıyor
Seyahat uzmanlarına göre sistem bazı noktalarda teknik aksaklıklardan etkileniyor. Özellikle bilişim altyapısının henüz tam oturmadığı geçiş noktalarında işlemler yavaşlıyor ve yolcuların sisteme uyum sağlamakta zorlandığı görülüyor. Avrupa Komisyonu da bu sorunu dikkate alarak, yoğun dönemlerde kuyrukları azaltmak amacıyla EES kontrollerinin eylül ayına kadar zaman zaman askıya alınmasına izin verileceğini açıkladı.
Tüm noktalarda aynı anda uygulanmıyor
Her ne kadar sistem resmen yürürlüğe girmiş olsa da, uygulama Avrupa’daki tüm havaalanlarında aynı anda tam kapasiteyle başlamış değil. Milano ve Lizbon gibi bazı büyük merkezlerde sistemin henüz tam olarak aktif olmadığı belirtiliyor. Bu durum, geçiş sürecinin halen kontrollü ve kademeli biçimde devam ettiğini gösteriyor.
Eurostar, Dover ve Eurotunnel’da süreç farklı işleyecek
Uçakla seyahat edenler kayıt işlemlerini varış havaalanında tamamlayacak. Ancak Dover üzerinden feribotla geçiş yapanlar, Eurotunnel kullananlar ve Eurostar yolcuları için süreç farklı olacak. Bu yolcular, Schengen bölgesine varmadan önce, yani Birleşik Krallık’tan ayrılırken kayıt yaptıracak. Bu geçiş noktalarında özel kiosklar yerleştirildi. Yolcular, pasaportlarını taratıp parmak izi vererek ve fotoğraf çektirerek işlemlerini bu kiosklar üzerinden tamamlayacak.
12 yaş altındaki çocuklardan parmak izi alınmayacak. Ayrıca ekranda yolculara kalacakları yer, yeterli maddi imkana sahip olup olmadıkları gibi bazı sorular da yöneltilecek. Ancak bazı merkezlerde bu soruların makineler yerine sınır görevlileri tarafından sorulabileceği belirtiliyor.
Dover’da büyük altyapı değişikliği yapıldı
Dover Limanı’nda yeni sistem için kapsamlı fiziksel düzenlemeler gerçekleştirildi. Ek işlem alanı yaratmak amacıyla denizden arazi kazanıldı ve yeni bir kontrol bölgesi oluşturuldu. Yolcular, feribot terminalinden yaklaşık bir mil uzaktaki bu alanda işlemlerini tamamlayacak. Fransız sınır kontrollerinin fiilen bu alana taşınmasıyla birlikte yolcuların sınırdan geçiş süreci yeniden yapılandırılmış oldu.
Eurostar ve Eurotunnel hazırlıklarını sürdürüyor
Eurostar, Londra St Pancras terminaline 49 yeni EES kiosku yerleştirdi. Ancak bu makinelerin tam kullanımı için gerekli yazılım ve resmi onay süreçlerinin tamamlanması bekleniyor. Şimdilik kontroller daha çok sınır görevlileri tarafından manuel olarak yürütülüyor. Eurotunnel ise Manş Denizi’nin iki tarafına yüzden fazla kiosk kurdu. Özellikle araçla seyahat edenlerin plaka bilgileri üzerinden ilgili kiosklara yönlendirilmesi planlanıyor.
Amaç güvenliği artırmak ve ihlalleri önlemek
EES’nin temel amacı, AB vatandaşı olmayan kişilerin Schengen bölgesine giriş ve çıkışlarını daha sıkı biçimde takip etmek. Sistem sayesinde vize süresi aşımı yapanlar, düzensiz kalışlar ve kimlik doğrulama sorunları daha hızlı tespit edilebilecek. Uzun vadede ise sınır kapılarındaki manuel işlemlerin azaltılması ve daha güvenli bir dijital takip sistemi kurulması hedefleniyor.
Sırada ETIAS var
EES’nin ardından Avrupa Birliği, ETIAS adlı yeni bir seyahat ön onay sistemini de yürürlüğe koymaya hazırlanıyor. ETIAS, vize gerekmeyen ülkelerin vatandaşları için çevrim içi başvuru esasına dayalı bir izin sistemi olacak. İngiltere vatandaşları da buna dahil olacak. Sistem henüz başlamadı ancak 2026 sonuna kadar devreye alınması bekleniyor. Başvuru ücreti 20 euro olacak ve izin üç yıl geçerli sayılacak.
Seyahat edenleri ne bekliyor?
Yeni dijital sınır sistemi, Avrupa’ya seyahat edecek milyonlarca kişi için önemli bir değişim anlamına geliyor. Özellikle ilk seyahatlerde daha uzun kontrol süreleri, yeni biyometrik işlemler ve bazı geçiş noktalarında teknik sorunlar yaşanması bekleniyor. Ancak yetkililer, sistem tam anlamıyla oturduğunda sınır geçişlerinin daha düzenli, güvenli ve dijital hale geleceğini savunuyor. Buna rağmen ilk aşamada yolcuların seyahat öncesinde daha fazla zaman planlaması yapması ve yeni prosedürlere hazırlıklı olması gerekecek.
