Türkiye-İngiltere STA görüşmelerinde kritik adım: 11 fasıl tamam
Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın (STA) genişletilmesine yönelik görüşmelerde önemli ilerleme kaydedildi. Mart 2024’te başlayan müzakerelerde beş tur geride kalırken, şimdiye kadar 11 fasıl kapatıldı.
Avrupa Birliği’nden ayrılmasının ardından İngiltere ile Türkiye arasında yürürlüğe giren mevcut STA’nın yerine daha kapsamlı bir anlaşmanın geçirilmesi hedefleniyor.
Yeni dönemde mal ticaretinin yanı sıra hizmetler, dijital ticaret, yatırım ve teknoloji gibi alanların iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde daha fazla ağırlık kazanması bekleniyor.
Beşinci tur Ankara’da yapıldı
Müzakerelerin beşinci turu 15-23 Haziran tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirildi.
Görüşmelerde dijital ticaret, telekomünikasyon, yatırım, hukuki hizmetler, mal ticaretinde pazara erişim ile sağlık ve bitki sağlığı önlemleri ele alındı.
Fikri mülkiyet, kamu alımları ve sürdürülebilirlik de tarafların üzerinde çalıştığı önemli başlıklar arasında yer aldı.
Beşinci turda özellikle hukuki hizmetlerde güçlü ilerleme sağlandığı, fikri mülkiyet görüşmelerinin de hız kazandığı belirtildi.
Altıncı tur sonbaharda
Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki müzakerelerin altıncı turunun sonbaharda gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Taraflar yeni anlaşmayla mevcut ticari ilişkileri daha fazla sektöre yaymayı ve karşılıklı yatırımların önündeki engelleri azaltmayı hedefliyor.
İki ülke arasındaki ticaret hacmi de son yıllarda önemli ölçüde büyüdü. Kaynakta yer alan verilere göre toplam ticaret hacmi 2016’da 15,1 milyar sterlin seviyesindeyken 2025’te yaklaşık 28,5 milyar sterline ulaştı.
2025 sonu itibarıyla yıllık artış ise yüzde 4,3 olarak kaydedildi.
Hizmet ve teknoloji öne çıkıyor
Yeni STA’nın en dikkat çeken yönlerinden biri hizmet ticaretinin kapsamının genişletilmesi olacak.
İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde enerji, altyapı, sağlık, teknoloji, perakende, havacılık, finans ve profesyonel hizmetler öne çıkıyor.
Türkiye’nin güçlü imalat sanayisinin özellikle otomotiv, denizcilik ve havacılık sektörlerinde İngiliz şirketleri açısından yeni tedarik ve işbirliği fırsatları oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Yeni anlaşmayla tarım, eğitim, ileri mühendislik ve teknoloji gibi sektörlerin de ekonomik ilişkilerde daha güçlü yer alması bekleniyor.
İngiltere için Türkiye’nin stratejik konumu önemli
Birleşik Krallık, Türkiye’yi Avrupa ile Asya arasındaki stratejik konumu nedeniyle önemli bir pazar olarak değerlendiriyor.
Türkiye’nin aynı zamanda Orta Asya ve Güney Kafkasya pazarlarına ulaşmak isteyen İngiliz şirketleri açısından önemli bir geçiş noktası olabileceği belirtiliyor.
Türk ve İngiliz şirketlerinin ortaklıklar kurarak üçüncü ülke pazarlarına birlikte açılmasının da yeni STA’nın sağlayabileceği fırsatlar arasında olduğu değerlendiriliyor.
İngiliz şirketlerinden Türkiye’ye yoğun ilgi
Türkiye’deki İngiliz Ticaret Odası (BCCT) Başkanı Chris Gaunt, müzakere sürecinin iki ülke açısından olumlu ilerlediğini belirtti.
Gaunt, özellikle İngiltere’nin güçlü olduğu finansal ve profesyonel hizmetler alanında yeni fırsatlar bulunduğunu ifade ederek İngiliz şirketlerinin Türkiye ile ticaretlerini artırma konusunda istekli olduğunu söyledi.
Gaunt’a göre yeni anlaşmanın amacı yalnızca mevcut ticaret hacmini büyütmek değil, ticaret yapılan sektörlerin sayısını da artırmak.
Yapay zekâda yeni işbirliği fırsatı
İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde geleceğin önemli başlıklarından birinin yapay zekâ olması bekleniyor.
Chris Gaunt, İngiltere’nin yapay zekâ ve teknoloji alanında önemli bir bilgi birikimine sahip olduğunu, Türkiye’de de bu alanda çalışan teknoloji şirketlerinin sayısının hızla arttığını belirtti.
İngiliz yapay zekâ şirketleriyle Türk teknoloji girişimlerinin ortak projeler geliştirmesinin iki ülke arasında yeni bir teknoloji köprüsü oluşturabileceğini ifade etti.
Türkiye’deki teknoloji şirketlerinin yalnızca iç pazarda değil uluslararası pazarlarda da büyüme isteğine dikkat çekilirken, Birleşik Krallık ile kurulacak ortaklıkların bu süreçte önemli rol oynayabileceği değerlendiriliyor.
“Türkiye her zaman öncelikli bir pazar oldu”
BCCT Başkanı Gaunt, Türkiye’nin Birleşik Krallık açısından uzun süredir öncelikli pazarlardan biri olduğunu vurguladı.
İki ülke arasındaki yaklaşık 28 milyar sterlinlik ticaret hacminin her yıl büyüdüğünü belirten Gaunt, genişletilmiş STA’nın karşılıklı ticaret ve yatırımları daha ileri seviyeye taşıyabileceğini söyledi.
Türkiye’nin stratejik konumuna da dikkat çeken Gaunt, İngiliz şirketlerinin Türkiye pazarındaki paylarını artırmaları gerektiğini ifade etti.
Yeni Serbest Ticaret Anlaşması’nın sonuçlandırılması halinde Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ekonomik ilişkilerin geleneksel mal ticaretinin ötesine geçerek hizmetler, teknoloji, yapay zekâ, finans, eğitim ve ileri mühendislik gibi alanlarda daha kapsamlı bir yapıya kavuşması bekleniyor.
