Rapor: İngiltere’deki tüm su kaynakları zehirli kimyasallarla kirlenmiş durumda
İngiltere’de yayımlanan yeni resmi veriler, ülkenin su kaynaklarında çevre krizinin derinleştiğini ortaya koydu. Çevre Ajansı’nın (Environment Agency) altı yılda bir gerçekleştirdiği kapsamlı değerlendirmeye göre, İngiltere’deki tüm nehirler, göller ve haliçler zehirli kimyasallar nedeniyle “iyi kimyasal durum” kriterini karşılayamadı. Ayrıca yüzey sularının yalnızca yüzde 14,3’ünün iyi ekolojik durumda olduğu açıklandı.
Uzmanlar, ortaya çıkan tablonun halk sağlığı, biyolojik çeşitlilik ve içme suyu kaynakları açısından ciddi riskler taşıdığı uyarısında bulunuyor.
Kalıcı kimyasallar su kaynaklarını sardı
Rapor kapsamında su kaynaklarında PFAS olarak bilinen “kalıcı kimyasallar”, mikroplastikler, cıva ve diğer toksik maddeler analiz edildi. Ayrıca yaban hayatı, su kalitesi ve fiziksel habitat gibi çevresel kriterler de değerlendirildi.
Sonuçlara göre, kimyasal kirleticilerin belirlenen sınırların üzerine çıkması nedeniyle İngiltere’deki hiçbir yüzey suyu “iyi kimyasal durum” statüsüne ulaşamadı.
Çevre Ajansı, başarısızlığın en önemli nedenleri arasında çevrede uzun yıllar bozulmadan kalan cıva, kanserle ilişkilendirilen PFOS türü PFAS bileşikleri ve geçmişte alev geciktirici olarak kullanılan PBDE kimyasallarını gösterdi.
Temiz su hedefi en erken 2063
Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi kapsamında tüm su kaynaklarının 2027 yılına kadar iyi kimyasal ve ekolojik duruma ulaşması hedefleniyor. Ancak İngiltere’deki mevcut tablo bu hedefin oldukça gerisinde kalındığını gösteriyor.
Çevre Ajansı’nın tahminine göre, kalıcı kirleticilerin çevreden yeterince temizlenmesi nedeniyle su kaynaklarının kimyasal açıdan “iyi” seviyeye ulaşması ancak 2063 yılında mümkün olabilecek.
Ekolojik kalite de geriledi
Rapor, yalnızca kimyasal kirliliğin değil ekosistemin de bozulduğunu ortaya koydu.
2019 yılında yüzey sularının yüzde 16,3’ü iyi ekolojik durumda bulunurken, son değerlendirmede bu oran yüzde 14,3’e geriledi. Kurum, analiz yöntemlerinde değişiklik yapıldığı için iki verinin birebir karşılaştırılamayacağını belirtse de genel eğilimin endişe verici olduğuna dikkat çekti.
Greenpeace: “Hükümet acilen harekete geçmeli”
Greenpeace UK’nin siyasi işler sorumlusu Ami McCarthy, açıklanan verilerin çevre krizinin ulaştığı boyutu gözler önüne serdiğini söyledi.
McCarthy, hükümetin PFAS gibi zehirli kimyasalları kaynağında durduracak daha sert düzenlemeler getirmesi gerektiğini belirterek, İngiltere’nin Avrupa’daki daha sıkı uygulamaların gerisinde kaldığını savundu.
Çevreciler ayrıca İngiltere’nin diş dolgularında cıvayı hâlâ tamamen yasaklamayan az sayıdaki Avrupa ülkelerinden biri olduğuna dikkat çekti. Uzmanlar, cıvanın sinir sistemi, bağışıklık sistemi, akciğerler, böbrekler ve sindirim sistemi üzerinde düşük dozlarda bile ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini vurguluyor.
Tarım ve su şirketleri eleştirilerin odağında
Çevre örgütleri, nehirlerdeki kirliliğin yalnızca su şirketlerinden kaynaklanmadığını, yoğun tarım faaliyetlerinin de önemli rol oynadığını ifade ediyor.
Özellikle gübre ve pestisit kullanımının kontrol altına alınması, doğa dostu tarım uygulamalarının teşvik edilmesi ve su şirketlerinin atık deşarjları konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiği belirtiliyor.
River Action adlı çevre kampanyasının yöneticisi ise hükümetlerin yıllardır verdikleri sözlere rağmen İngiltere nehirlerinin hâlâ Avrupa’nın en kirli nehirleri arasında yer aldığını söyledi. Açıklamada, kanalizasyon deşarjları ile endüstriyel tarımın neden olduğu kirliliğin ekosistem üzerinde ağır tahribat oluşturduğu ifade edildi.
Hükümet: Su sektöründe köklü değişim şart
İngiltere Çevre Bakanı Angela Eagle ise raporun sonuçlarının su sektöründe kapsamlı reform ihtiyacını açık biçimde ortaya koyduğunu belirtti.
Çevre Ajansı da nehirler, yer altı suları ve içme suyu havzalarındaki kirleticilerin kaynaklarını belirlemek ve kirliliği azaltmak amacıyla kapsamlı araştırmalar yürüttüklerini açıkladı.
