İngiltere’de yeni plan: Çocuğu suç işleyen ebeveynin sosyal yardımı kesilebilir
İngiltere ve Galler’de gençlerin işlediği suçlarla mücadele kapsamında ebeveynlere yönelik yaptırımların ağırlaştırılması gündemde. Hükümetin planına göre, çocuklarının suç davranışlarının önlenmesine yönelik yükümlülüklerini yerine getirmeyen ebeveynlerin sosyal yardımları kesilebilecek, en ağır vakalarda ise hapis cezası söz konusu olabilecek.
Gençlik Adaleti Bakanı Jake Richards, Times’a yaptığı açıklamada ebeveynlerin toplum güvenliğinin sağlanmasındaki sorumluluklarının “orantılı şekilde” dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Ebeveynlik emirleri güçlendirilecek
Plan, hükümetin mayıs ayında açıkladığı gençlik adaleti reformlarının bir parçası. Mevcut “Ebeveynlik Emirleri” kapsamında mahkemeler, ebeveyn veya velilerin çocuklarının davranışlarını düzeltmeye yönelik danışmanlık ve destek programlarına katılmasını isteyebiliyor.
Hükümet, bu sistemin kapsamını genişletmek ve yaptırımları güçlendirmek istiyor. Richards, yeni yaklaşımın genç suçluları yeniden doğru yola yönlendirme sürecine ebeveynleri daha fazla dahil etmeyi amaçladığını belirtti.
Sosyal yardım kesintisi ve hapis gündemde
Richards’a göre yükümlülüklerini yerine getirmeyen ebeveynler için sosyal yardımların kesilmesi gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
En ağır vakalarda hapis cezası da gündeme gelebilecek. Ancak Richards, bunun yalnızca “en uç durumlarda” uygulanmasının öngörüldüğünü ve nihai kararın hakimlere ait olacağını vurguladı.
Bakan, hükümetin yaklaşımını “havuç ve sopa” modeli olarak tanımladı.
Çocuk hakları kuruluşlarından eleştiri
Plan eleştirilere de yol açtı. Çocuk hakları alanında faaliyet gösteren 70’ten fazla kuruluşu temsil eden Youth Justice Alliance’ın CEO’su Jess Mullen, ebeveynlerin hapse gönderilmesinin çocuklara nasıl istikrar veya destek sağlayacağının sorgulanması gerektiğini belirtti.
Eleştirmenler, ailelerle gönüllülük esasına dayalı çalışmanın güven ilişkisi kurulması ve çocuklara uzun vadeli destek sağlanması açısından daha etkili olabileceğini savunuyor.
Mevcut sistemde 1.000 sterline kadar ceza var
İngiltere ve Galler’de mevcut kurallara göre, 16 yaşından küçük bir çocuk suçtan hüküm giydiğinde mahkemelerin ebeveynlik emri verilmesini değerlendirmesi gerekiyor. Benzer kararlar, yeni suçların önlenmesine yardımcı olacağı düşünülürse 16 ve 17 yaşındakiler için de uygulanabiliyor.
Ebeveynlik emirleri en fazla 12 ay sürebiliyor. Emre uymamak ise 1.000 sterline kadar para cezasıyla sonuçlanabiliyor.
Ancak bu emirlerin kullanımında büyük düşüş yaşandı. Hükümet verilerine göre 2009-2010 döneminde 1.000’in üzerinde ebeveynlik emri verilirken, 2022-2023 döneminde sayı sadece 33’e geriledi.
Southport saldırısı reform tartışmasını hızlandırdı
Reform planları, 2024’teki Southport çocuk cinayetlerine ilişkin soruşturmanın ilk aşama raporunun ardından yeniden gündeme geldi. Raporda, saldırgan Axel Rudakubana’nın ebeveynleri ve çeşitli kurumların ciddi başarısızlıklarının, saldırının önlenmesine yönelik açık fırsatların kaçırılmasına katkıda bulunduğu belirtildi.
Ceza sorumluluğu yaşı da tartışılıyor
Richards ayrıca İngiltere ve Galler’de 10 olan cezai sorumluluk yaşının yükseltilmesi çağrılarını reddetti. Bunun adalet sistemine yönelik kamu güvenini zedeleyebileceğini savunan Richards, yaş değişikliğinin hükümet açısından “öncelik olmadığını” söyledi.
Bar Council ise haziran ayında cezai sorumluluk yaşının 14’e çıkarılmasını istemişti. Kuruluş, çocukların çok erken yaşta kriminalize edilmesinin etkili, orantılı veya adil bir yaklaşım olmadığını savunuyor.
Birleşmiş Milletler de daha önce Birleşik Krallık’taki cezai sorumluluk yaşlarının dünyadaki en düşük seviyeler arasında olduğuna dikkat çekerek asgari yaşın en az 14 olması yönündeki tavsiyesini dile getirmişti.
